November nieuwsbrief

Beste leensters, leners en andere belangstellenden,

*Afgelopen maand verscheen een biografische roman over de Zweedse kunstenares Hilma af Klint (1862-1944). Hilma af Klint en haar salon op vrijdagavond gaat over de wekelijkse salon waarin De Vijf, zoals Hilma ze noemt, kunstenaars Anna, Cornelia, Sigrid, Mathilda en Hilma met elkaar verbonden raken door hun vurige geloof in mystiek. Met hun spirituele werk overstijgen ze de artistieke tradities van hun tijd. Mede door een opdracht van de theosofische beweging in Zweden, ging Hilma af Klint vanaf 1901 abstracte schilderijen maken. Ze was misschien wel de allereerste kunstenaar die abstract ging werken. Toch raakte haar werk in de vergetelheid. In de tachtiger jaren werden de schilderijen herontdekt. Tegenwoordig wordt ze gezien als een belangrijker pionier in de abstracte schilderkunst. In de roman van Sofia Lundberg, Alyson Richman & M.J. Rose ligt de focus op leven en werk van de unieke kunstenares, die helaas zoals zoveel vrouwen, lang te weinig aandacht heeft gekregen.

T/m 25 februari is in het Kunstmuseum Den Haag een tentoonstelling gewijd aan het baanbrekende werk van Hilma af Klint, samen met dat van Piet Mondriaan. Ondanks dat beiden betiteld worden als een van de vijf abstracte pioniers hebben ze elkaar nooit ontmoet. Hilma af Klint ontwikkelde een symbolistisch geladen taal, die onder andere bestaat uit spiralen en geometrische vormen in pastelkleuren. Ze liet in veel van haar series de abstracte werken voortvloeien uit het figuratieve. Haar unieke vormentaal werd mede geïnspireerd door nieuwe manieren van naar de natuur kijken. Ze  concentreerde zich op wilde planten en bloemen en maakte zelfs een overzichtstekening waarin ze deze combineerde met diagrammen aan de hand waarvan ze de wilde natuurlijke wereld lijkt te systematiseren. Haar meest bekende serie The ten largest, tien monumentale werken, schilderde ze in slechts 40 dagen en verbeelden de ontwikkeling van kindertijd tot ouderdom. Ze zouden in opdracht van hogere machten zijn gemaakt en waren bedoeld voor een door haar ontworpen tempel.
Meer info: https://www.kunstmuseum.nl/nl/tentoonstellingen/hilma-af-klint-piet-mondriaan

*De van oorsprong Amsterdamse Tonia Stieltjes (1881-1932) was de dochter van de in slavernij geboren Afro-Surinamer Anthony Milgens, maar bij ons vooral bekend als goede vriendin van Piet Mondriaan, en geliefd model van Jan Sluijters en vele andere kunstenaars. Dat dit haar geen recht doet blijkt uit de biografie die Esther Schreuder over haar schreef, Tonia Stieltjes. Activiste, model en wilskrachtdoker. Net als haar moeder wordt ze dienstbode bij de bekende familie Wibaut. Daar komt ze terecht in een wereld van kunst, socialisme en vrouwenstrijd en leert er goed te schrijven. Ze wordt lid van de Vakbond voor Dienstboden ‘Allen voor Elkander’, wordt al snel gekozen tot voorzitster en was heel populair, ook als spreekster. Tonia trouwt eerst met Jan de Meijere, later met ingenieur Wim Stieltjes. Jan Sluijters vroeg haar diverse keren om te poseren. Met haar twee kinderen (van JandM) en Wim vertrekt ze in 1919 naar Parijs. Hun huis wordt een verzamelplek voor kunstenaars en intellectuelen. Voor Piet Mondriaan, die in zijn werk én leven gelijkwaardigheid nastreefde, werd ze onvervangbaar. De biografie is rijk geïllustreerd met o.a. portretten en veel historische foto’s.

In het Larense Singermuseum is de tentoonstelling Tonia. Model en activiste te zien, eveneens samengesteld door  Esther Schreuder. De nadruk ligt er op het veelzijdige leven van Tonia’s leven. Naast portretten van Jan Sluijters wordt er documentair materiaal getoond dat de biografe heeft verzameld. Ze heeft speciaal voor deze tentoonstelling hedendaagse kunstenaars Iris Kensmil en Brian Elstak gevraagd om werken te maken waarin zij het leven van Tonia afbeelden. Zo wordt Tonia niet alleen binnen een kunsthistorisch kader geplaatst, maar ook bekeken vanuit een sociale en maatschappelijke invalshoek. Singer wil hiermee een completer beeld bieden van de Nederlandse kunst- en cultuurgeschiedenis en door middel van kunst de ogen voor verschillen en ongelijkheid in de samenleving openen.

*Met enige regelmaat verschijnen nieuwe uitgaves van klassiekers, of naar aanleiding van grote prijzen. Vaak hebben we de eerdere uitgave dan al in de bieb staan, de ‘authentieke uitgave’. Deze maand was er En dan is er koffie. Onder het pseudoniem Hannes Meinkema brak Hannemieke Stamperius een halve eeuw geleden door met deze familieroman, een grensverleggende boek waarin ze als een van de eerste vrouwelijke schrijvers thema’s zoals vrouwelijke seksualiteit uit de taboesfeer haalde. Ze beschreef allerlei aspecten uit het leven van vrouwen, ook dingen die voorheen niet werden benoemd. “Het leest als een trein” over botsende generaties, is een rauwe ode aan de hippiecultuur en vooral een baanbrekend boek in de feministische letterkunde.
Van Nobelprijs-winnares Annie Ernaux verschenen 2 bescheiden romans, De plek, waarin een dochter schrijft over haar overleden vader, en Alleen maar hartstocht, over een ouder wordende schrijfster die een liefdesaffaire met een hoge ambtenaar begint. Ook verscheen van haar Een vrouw, waarin ze een week na de dood van haar moeder, “de enige vrouw die werkelijk iets voor mij betekend heeft”, doorgaat met schrijven. Ze hoopt dat het iets oplevert ‘op het raakvlak van het persoonlijke en algemene, van de mythe en de geschiedenis.’ 


Onlangs uitgebrachte titels
– In Oersoep van Bregje Hofstede staat een vrouw op het punt van bevallen. Onder de druk van de intense pijn versmelten haar heden en verleden tot een meeslepende ervaring. Na de geboorte van haar kind blijft ze met één grote vraag zitten: hoe ga je verder nadat je even buiten de werkelijkheid bent gevallen? Het is geen boek over een bevalling, maar een bezoek aan wat verborgen ligt achter de luiken van tijd, ruimte en perceptie. Van een bevroren rugbyveld tot middeleeuwse mystici, van overrompelende seks tot het innerlijke leven van een wortelkiem – Bregje Hofstede weeft het in Oersoep allemaal aan elkaar. Haar taal schittert van humor en woede.
– Judith Herzberg heeft altijd wel geweten dat Jo, die het gezin Herzberg kwam versterken toen Judith klein was, belangrijk voor haar was. Ze was als kind meestal te vinden in haar nabijheid, en voelde zich er veilig en op haar gemak. Hoe belangrijk, dat werd haar pas echt duidelijk toen ze over Jo begon te schrijven in de afgelopen jaren. Dat de liefde wederzijds was, blijkt onder andere uit een verkruimelend mapje dat Jo had bewaard met daarin kleine ‘fliedertjes’ uit de lagereschooltijd van Judith. Het boekje Jo bevat versleten en onzekere herinneringen en is geïllustreerd met foto’s en ander beeldmateriaal, en is bedoeld als ode aan Jo. Judith Herzberg heeft haar overleven in WO II te danken aan velen, maar Jo was daar wel een van de belangrijkste van.
– Bette Adriaanse debuteerde in 2016 in het Engels, en ook de Engelstalige versie van haar nieuwe roman Wat van mij is verscheen eerder dan de Nederlandse. Rond het modieuze Amsterdamse appartement van Luís breekt een miniatuur-oorlog uit als een welbespraakte Britse heer voor Luís’ deur staat. Hij is er geboren, wil er graag even rondkijken en er meent recht op te hebben. Luís wint advies in bij een anarchistische advocaat die gespecialiseerd is in kosmisch ruimterecht. Op zoek naar bewijs dat het appartement daadwerkelijk van zijn moeder was, komt er van alles naar boven. Wat van mij is wordt omschreven als een hilarisch en diepgaand verhaal over cultuur- en klasseverschillen, toe-eigening en bezit, rechtmatigheid en rechtvaardigheid.
Andere titels:
– Tussen slijk en satijn is de eerste helft van een monumentaal historisch epos, Vlaamse geschiedenis gezien door vrouwelijke ogen. Het verhaal van Lyne Uytterhoeven speelt in het woelige Brugge van de 16de eeuw waar een meisje zonder verleden opgegroeid als pleegdochter op zoek gaat naar haar toekomst.
– In Kindertrein uit Boedapest stapt Emy Koopman op de trein naar Hongarije, samen met de geest van haar grootmoeder, Mariska Muskovics. In het interbellum reisde Mariska, zoals duizenden andere vermagerde Hongaarse kinderen, met een zogenoemde kindertrein naar Nederland. Het doel was om een paar maanden aan te sterken in een rustiger, welvarender omgeving, en dan weer terug. Maar Mariska bleef.
– Muze van Loren Snel over een jonge fotografe die naar Berlijn verhuist om er kunstenaar te worden en er verliefd wordt op een schilder.

Vertaalde romans
– Ines en de vreugde is het eerste en nog niet eerder vertaalde boek uit het grote project ‘Episoden van een eindeloze oorlog’. Deze ‘Episoden’ is een verhalend project van Almudena Grandes bestaande uit vrijstaande romans die belangrijke momenten van het anti-Franco-verzet vertellen in de periode tussen 1939 en 1964, en waarvan de hoofdpersonen interactie hebben met bestaande figuren en historische omgevingen. Inés is afkomstig uit een gegoede, conservatieve familie. Haar broer Ricardo is lid geworden van de Falange, een extreemrechtse beweging. Na de staatsgreep van Franco op 17 juli 1936 blijft Inés alleen achter in het familiehuis in Madrid. Via haar buurvrouw komt ze in contact met het linkse Frente Popular, maar dat is niet zonder gevaar. Haar broer besluit haar daarom af te zonderen in zijn buitenhuis in een afgelegen dorpje in de Pyreneeën. Daar luistert ze stiekem naar de illegale radiozender en hoort ze van de ophanden zijnde invasie in de Arán-vallei om Spanje te heroveren. Inés verzamelt de moed om te ontsnappen en zich bij het binnenvallende leger aan te sluiten.
– Zwaarte van Jeanette Winterson is onderdeel van de reeks Mythen, een project waarin 36 uitgevers samenwerken om oude legenden door een selectie van internationale topauteurs te laten hervertellen op een moderne manier. In Zwaarte heeft Atlas de god Zeus uitgedaagd en wordt hij door hem gedwongen het gewicht van de wereld voor eeuwig op zijn schouders te dragen. Vrijheid lijkt onbereikbaar voor hem geworden. Maar dan ontvangt hij een onverwacht bezoek van Herakles, de enige man die sterk genoeg is om de last over te nemen. Atlas probeert via een list onder zijn straf uit te komen. In haar originele versie van de mythe van Atlas en Herakles schrijft Jeanette Winterson over eenzaamheid, isolement, verantwoordelijkheid en vrijheid.
– In Ik zeg geen vaarwel vertelt Han Kang over romanschrijfster Gyeong-ha. Ze reist op verzoek van haar vriendin In-seon – die door een ongeluk in het ziekenhuis terecht is gekomen – naar Jeju-eiland om zich over haar vogel te ontfermen die alleen thuis is achtergebleven. Het eiland was van 1948 tot 1954 het schouwtoneel van een burgeropstand die tienduizenden het leven kostte en wordt nu geteisterd door een zware sneeuwstorm. Als Gyeong-ha eindelijk aankomt bij het huis van In-seon wordt zij geconfronteerd met het pijnlijke verleden van haar familie. De oom van In-seon wordt sinds het bloedbad vermist en haar moeder, Jeong-sim, wijdt sindsdien haar leven aan het terugvinden van haar vermiste broer. Ze reist het hele land door en weigert te accepteren dat ze haar broer wellicht nooit meer zal zien.
 Nachtgevechten van Miriam Toews gaat over drie generaties vrouwen: oma Elvira die graag grappige verhalen vertelt, ze is streng religieus opgevoed, maar heeft zich altijd verzet tegen degenen die haar haar levensvreugde en haar onafhankelijkheid wilden ontnemen; moeder is hoogzwanger en een ‘lastige dame’; en Swiv die geschorst van school thuis zit, omdat ze een advies van haar oma – ‘je bent een klein ding, je moet leren vechten’ – te letterlijk heeft opgevolgd. Aangemoedigd door de gezinstherapeut schrijft Swiv een brief aan haar afwezige vader. Ze geeft haar oma en moeder de opdracht een brief te schrijven aan ‘Gord’, haar nog ongeboren zusje. Afwisselend hoor je de uitbundige stem van de pientere Swiv en die van haar onstuitbare, koppige oma. De roman is een liefdesbrief aan moeders en grootmoeders, en aan alle vrouwen die nog steeds vechten om hun leven te kunnen leiden zoals zij dat willen.
– In Julia van Sandra Newman is het 1984. Julia Worthing is een monteur die werkt op het ministerie van Waarheid in Londen, de belangrijkste stad van Oceanië. Daar heerst de Partij en hun leider Grote Broer. Julia overtreedt veelvuldig de regels, maar werkt ook samen met het regime wanneer dat haar goed uitkomt. Iedereen mag haar graag. Ze is lid van het Antiseks Jeugdverbond (hoewel ze in het geheim seksueel actief is) en weet hoe ze moet overleven in een wereld van constante surveillance, ze is gemáákt om te overleven. Maar dan raakt ze geïntrigeerd door een collega, Winston Smith. In een opwelling overhandigt ze hem een briefje en vanaf dat moment is ze de grip op haar omgeving voorgoed verloren. Julia gaat verder dan het beroemde verhaal over Winston Smith van George Orwell, en laat zien hoe het voor vrouwen is om te overleven in de wereld van Grote Broer.
– In Erfgrond vertelt de Finse schrijfster Maria Turtschaninoff over vele generaties boeren in Zweden en hun band met de natuur.
In de verte de zee van Laura Spence-Ash is een familieroman over een meisje dat in WO II door haar ouders is ge-evacueerd naar Amerika. Jaren later keert ze terug naar Londen.

 

Poëzie
– Sterkteleer, of toegepaste mechanica, onderzoekt de voorwaarden waaraan constructies moeten voldoen om niet te bezwijken. De dichtbundel Sterkteleer is een literair werk over het construct mens, de door de loop van het leven zwaar belaste mens, zonder religieuze schil of bodem, kracht ontlenend aan de schone kunsten, filosofie en wetenschap. De gedichten in deze 3e bundel van Lans Stroeve zijn in essentie existentieel. Het leven zelf staat erin op het spel.

Verhalen
– Mensje van Keulen is een echte verhalenschrijfster. Ze weet als geen ander haar personages met een paar pennenstreken tot leven te wekken. Bijna achteloos kan ze een verhaal over gewone mensen volledig uit de hand laten lopen. Uit haar rijke oeuvre koos ze voor Alles raak -het 12e deel in de Gedundrukt-reeks van uitgeverij van Oorschot- de mooiste, ontroerendste, geestigste en vreemdste verhalen, gedichten en dagboekfragmenten bij elkaar.
– Marja Vuijsjes heeft al van jongs af aan een fascinatie voor vogels. Ze schreef diverse literaire non-fictieverhalen met vogels in de hoofdrol. Die zijn in De eend op zolder bij elkaar gebracht en voorzien van prachtige illustraties van Ien van Laanen. Of ze nu schrijft over de mus in een standaardwerk uit de klassieke Perzische poëzie, de troost die Rosa Luxemburg vond in het gezang van de koolmees, over het roldoorbrekende Nandoemannetje of de steenarend in Thomas Manns De toverberg: ze verbindt het kleine met het grote, altijd met een combinatie van verwondering, intelligente humor en elegante precisie.
– In de verhalenbundel Onze vreemden komen mensen kortstondig samen in een trein, een restaurant of op straat. Gesprekken worden zijdelings opgevangen en verkeerd begrepen; een klein kind herkent een ei in een pingpongbal; gemompel blijkt een van de ergernissen in een huwelijk. Lydia Davis is virtuoos in het observeren, en in deze verhalen zoomt ze in op ogenschijnlijk toevallige, onbeduidende wrijvingen van het dagelijks leven. Ze weet dat kleine details van een leven eindeloos fascinerend kunnen zijn; het is een kwestie van perspectief, ofwel: de kunst van het kijken.

 

Non-fictie
–  Waarom leven vrouwen langer dan mannen? Hoe komt het dat vrouwen borstvoeding kunnen geven? Waarom komen vrouwen in de menopauze? En bestaat het vrouwelijk brein echt? In Eva beantwoordt Cat Bohannon vragen die wetenschappers tientallen jaren hebben laten liggen. Ze legt uit hoe het vrouwelijk lichaam zich de afgelopen 200 miljoen jaar heeft ontwikkeld. Daarmee is Eva niet alleen een ingrijpende herziening van de menselijke geschiedenis, het is een dringende en noodzakelijke correctie in een wereld die zich primair op het mannelijk lichaam heeft gericht. Het brengt een paradigmaverschuiving teweeg in ons denken over wat het vrouwelijk lichaam is en waarom het belangrijk is om het beter te onderzoeken. Cat Bohannon laat zien wat het betekent om vrouw te zijn, en wat het betekent om mens te zijn. Ondertitel: Wat de evolutie van het vrouwelijk lichaam zegt over wie we zijn.
– De overgang is geen ziekte: ‘Blijkbaar moet elke generatie dit opnieuw ontdekken’. Met enige regelmaat verschijnen toegankelijke boeken waarin vrouwen schrijven over de menopauze. Onlangs was dat Fuck de menopauze. Wat niemand je vertelt over de overgang van Liesbeth Gijsel. De wetenschapsjournaliste ging vanuit haar persoonlijk perspectief- wat staat me precies te wachten?- dus vooraf, op zoek naar de feiten, mythes en clichés. Caroline Tensen had met Het verboden woord vanuit haar ervaring achteraf de missie om de overgang uit de taboesfeer halen. Niet meer schamen, niet die typisch Nederlandse ‘stel je niet aan’-mentaliteit of het lacherig doen over de overgang. Door vrouwen goed te informeren, net als hun omgeving (en eigenlijk de hele wereld), denkt ze dat vrouwen in de overgang zich minder eenzaam voelen en betere hulp krijgen. Zo had ze het zelf in ieder geval graag gezien.
– Een ander onderwerp en variant op Liesbeth Woertman’s Wie ben ik als niemand kijkt, maar dan over de vrouwelijke seksualiteit: Wie ben jij als er niemand kijkt, als je even helemaal eerlijk bent, in de eerste plaats tegen jezelf? Ken jij je eigen lichaam vanbinnen en vanbuiten?  In Viva la vulva bieden Nicky Schelkens en Maxime Brusselaers interessante theorie, leuke weetjes en een veelheid aan denkvragen en originele opdrachten. Ze stellen vragen en nodigen op speelse wijze uit om je vrouwelijke seksuele zelf te ontdekken. Hun advies: lees niet alleen de theorie, maar ga zelf aan de slag en krijg zo een nieuwe, positieve kijk op je lichaam en je seksbeleving.
– Het Vrouwenhuis is een van de meest bijzondere monumenten van Zwolle. Het omvangrijke gebouw begon zijn bewogen bestaan in de middeleeuwen als een voornaam woonhuis voor bemiddelde burgers. Sinds 1742 heeft het dankzij een testamentaire beschikking van de schatrijke Aleida Greve bijna 250 jaar lang als hofje voor min of meer behoeftige bejaarde vrouwen gefungeerd. In Het vrouwenhuis van Aleida Greve bieden Saskia Zwiers en Jan ten Hove een tijdlijn vol memorabele gebeurtenissen en mensen, vanaf de achttiende eeuw uitsluitend bewoond door vrouwen, rijk en arm, jong en oud.
– De veelgeprezen Jamaicaanse dichter Safiya Sinclair vertelt in Hoe je Babylon zegt hoe ze zich heeft vrijgevochten van de onderdrukkende omgeving waarin ze opgroeide. Haar vader, een rondreizende reggaemuzikant, hield zijn vrouw en kinderen aan de strenge regels van zijn opvatting van het rastafari-geloof. Hij is geobsedeerd door hun zuiverheid, die continu bedreigd zou worden door wat rastafari’s ‘Babylon’ noemen: de immorele invloed van de westerse wereld. Om Babylon buiten de deur te houden, mogen de kinderen alleen het huis verlaten om naar school te gaan en is veel verboden: de meisjes mogen geen broeken dragen en moeten hun armen en benen bedekken, hun haar mag niet worden geknipt, en ze mogen geen vrienden of mening hebben. Als kind kent ze alleen de wereld die haar vader heeft geschapen, maar hoe ouder ze wordt hoe heviger ze daartegen gaat rebelleren. Naast haar persoonlijke verhaal vertelt Safiya Sinclair veel over de geschiedenis van rastafari en de verstrekkende erfenis van de Britse koloniale overheersing in Jamaica.

Activiteiten in Utrecht en daarbuiten:
– In het kader van de landelijke actie ‘Heel Nederland Leest’ zal in de maand november de roman Sonny Boy van Annejet van der Zijl centraal staan. Het verhaal gaat over een jonge Surinaamse student die in 1928 in Den Haag als kostganger intrekt bij een gescheiden Hollandse vrouw met vier kinderen. Als ze een half jaar later zwanger van hem blijkt, is het een groot schandaal. Maar ondanks armoede en discriminatie slagen ze er in om in de jaren die volgen een gelukkig en ook voorspoedig bestaan op te bouwen met hun zoontje Waldy, alias Sonny Boy. Dan breekt de Tweede Wereldoorlog uit, en besluiten ze Joden in huis te nemen – met alle consequenties van dien. Sonny Boy kwam in 2004 uit en was meteen een enorm succes. Het boek is bewerkt tot een theatervoorstelling en in 2011 verfilmd.
Leden van openbare bibliotheken krijgen de roman kado. Daarnaast is er op 25 november in de Utrechtse Bibliotheek een leesclubmiddag over en wordt ’s avonds de film vertoond, met gesprek na.
Meer info: https://www.bibliotheekutrecht.nl/agenda/volwassenen/alle-activiteiten-volwassenen/leesclubmiddag-251123.html en https://www.bibliotheekutrecht.nl/agenda/volwassenen/alle-activiteiten-volwassenen/sonnyboy-boekverfilming-251123.html
– Voor de 30e editie van Kunsthal Light heeft de Rotterdamse kunstenares Marilyn Sonneveld in de 25 meter lange etalage naast de hellingbaan When the Sun comes up gemaakt, speciaal voor die plek in het museum. Het bestaat uit gekleurde glaspanelen en glassculpturen en laat een samenspel zien tussen de voortgang van de tijd en het continu veranderende licht in die hal van de Kunsthal. Ze verwijst hiermee op symbolische wijze naar haar zwangerschap, een transformerende periode die voor haar naast vreugde ook een bepaalde angst en onzekerheid met zich meebrengt. Alleen nog te zien t/m 26 november en op 11 november gaat Marilyn in het museum in gesprek over haar werk. Het menselijk lichaam vormt voor haar een grote inspiratiebron, dat ze onderzoekt in haar olieverfschilderijen en glassculpturen, en nu dus haar eigen lichaam.
Meer info: https://www.kunsthal.nl/nl/plan-je-bezoek/tentoonstellingen/marilyn-sonneveld/
– “Het Stedelijk verzamelde als eerste Europees modern museum fotografie en heeft een flink aantal foto’s van Nan Goldin in de collectie. Eind jaren ’80 presenteerde de bekende fotografe al een slideshowperformance van haar foto’s in het Stedelijk en had in1997 een solo-tentoonstelling. Het is bijzonder dat zij tientallen jaren later terugkeert naar het museum en de immense kelderzaal vult met een retrospectief van slideshows uit haar indrukwekkende oeuvre. In een wereld waarin realiteit steeds vaker niet meer te onderscheiden is van fantasie en illusie, geldt Nan Goldin als koploper inzake authenticiteit. Ze weet feilloos de meest kwetsbare momenten van het mens-zijn te documenteren waarmee ze iedereen tot diep in de ziel raakt.” (bron: Modmod). Te zien t/m 28 januari in het Stedelijk in Amsterdam
Meer info: https://www.stedelijk.nl/nl/tentoonstellingen/nan-goldin-will-not-end-well
– Het Stedelijk museum van Schiedam presenteert een tentoonstelling gewijd aan de Nederlandse jaren van de Japanse kunstenares Yayoi Kusama. Te zien zijn de werken die ze maakte tijdens de verschillende periodes waarin ze in Nederland woonde en werkte, aangevuld met foto’s die in Nederland van haar zijn gemaakt. Het is uitzonderlijk dat het onbekende en heel kwetsbare werk uit haar vroege jaren nu samen worden getoond. Yayoi Kusama. De Nederlandse jaren 1965-1970 schetst een onverwacht nieuw beeld van een zelfbewuste jonge vrouw, die in het Nederland van provo, happenings en jeugdcultuur de basis legde van haar wereldveroverende oeuvre. Belangrijke thema’s in haar werk zijn seksuele bevrijding, zelfbeeld en institutionele kritiek.
Meer info: https://stedelijkmuseumschiedam.nl/tentoonstelling/yayoi-kusama-de-nederlandse-jaren-1965-1970/
– Unbeschreiblich weiblich was in 1978 een nummer van de Duitse Nina Hagen Band. Schrijfsters Saskia Noort en Stella Bergsma beschrijven en bezingen in hun gelijknamige theatervoorstelling hoe het is om vrouw te zijn in deze tijd. Van daten tot bodyshamen. Van abortus tot ouderschap. Van politiek tot romantiek. Wat is een vrouw eigenlijk? Is ze haar maatschappelijke positie? Haar lichaam? Haar relaties of uiterlijk? Is dit alles met een pen te beschrijven? Samen met hun bloedeigen band Flaming Vulva’s en een divers leger aan schrijfsters beschrijven en bezingen ze alles wat ze meemaken, wat hen opwindt of irriteert etc.
Meer info over de première in Rotterdam:  https://www.luxortheater.nl/programma/5998/unbeschreiblich-weiblich/saskia-noort-stella-bergsma

Bibliotheeknieuws:
– In november zal de bibliotheek open zijn op de aangegeven tijden. Iedereen die wil komen rondkijken en/of boeken lenen en terugbrengen is van harte welkom.
– Er is weer een zelfgemaakte scheurkalender voor 2024. Eerdere jaren stonden er wel meerder recensies van onze website op, dit keer alleen de recensie over De wereld waar ik buiten sta, oorlogsdagboeken van Hanny Michaelis. Ze passen bij het thema is Buiten. Via https://zelfgemaaktescheurkalender.nl/scheurwinkel/zelfgemaakte-scheurkalender-over-buiten-2024/ is meer informatie over de scheurkalender te vinden en is die ook verkrijgbaar.

Nieuwe boeken in de bibliotheek
Nachtgevechten van Miriam Toews, Een geest in de keel van Doireann Ní Ghríofa, De liberale strijd voor vrouwenkiesrecht van Fleur de Beaufort en Patrick van Schie, Verre vaders van Marina Jarre

Nieuwe recensies van deze maand als link bijgevoegd:
– https://vrouwenbibliotheek.nl/2023/10/17/dagen-in-de-geschiedenis-van-stilte-door-merethe-lindstrom/
– https://vrouwenbibliotheek.nl/2023/10/19/de-revolutie-van-pelle-door-conny-braam/
– https://vrouwenbibliotheek.nl/2023/10/22/iets-wat-helpt-door-mona-hovring/
– https://vrouwenbibliotheek.nl/2023/10/26/de-jongeman-door-annie-ernaux/

De leenbijdrage voor 2023 is opnieuw vastgesteld op € 26,-. Je kunt hiervoor onbeperkt boeken lenen en/of vriendin/vriend van de bibliotheek zijn. Vanaf september geldt een leenbijdrage van € 10,- voor de rest van het kalenderjaar. Iedereen die boeken leent en/of wil gaan lenen wordt vriendelijk verzocht dit bedrag over te maken op ons banknummer NL18 RABO 0366 0430 05 ten name van Stichting Es Scent ovv naam en ‘leenbijdrage 2023’. Meer overmaken om de vrouwenbibliotheek extra te ondersteunen mag natuurlijk altijd. Eenmalig een boek lenen kan ook. De bijdrage hiervoor is € 1,- per boek, met een startbedrag van € 5,- per kalenderjaar.Op www.vrouwenbibliotheek.nl is meer informatie over de bibliotheek te vinden en veel recensies; de nieuwsbrief is ook te lezen via onze website.

Marjolein Datema                                                                                             Utrecht, 31 oktober 2023

 

 

 

 

 

 




‘Wit’ door Han Kang

De Zuid-Koreaanse schrijfster Han Kang, geboren in 1970, studeerde Koreaanse literatuur aan de Yonsei Universiteit van Seoul en doceert momenteel creatief schrijven aan het Seoul Institute of the Arts. De vertelling Wit (2017) is haar derde boek. Eerder schreef ze De vegetariër (2015), haar eerste boek dat vertaald werd in het Engels en waarvoor ze de Man Booker international Prize for fiction kreeg) en Mensenwerk (2016).

In Wit verblijft een verteller (in de derde persoon: -ze-), met een schrijversbeurs in Warschau. Zij spreekt de taal niet en wordt overvallen door de voelbare herinneringen aan pijn en kwelling van de stad die haar onbekend is. “Daardoor lijkt de plek waar ik heenvlucht, niet zozeer een stad aan de andere kant van de wereld, als wel de diepere kern van mijn innerlijk.” De stad met zijn littekens van leven en dood doet haar denken aan leven en dood van haar oudere zusje dat maar twee uur leefde in de armen van haar moeder, terwijl die steeds herhaalde: “Niet doodgaan. In Godsnaam, niet doodgaan.” De baby is niet bij machte iets te zien, maar kijkt wel, voelt wel, kan niets zeggen, kan wel horen, begrijpt niets, maar voelt de warmte van de moeder en de kilte van de dood.

De verteller geeft haar zusje witte dingen: witte sneeuw, witte ruïnes, witte bakerwindsels, witte moedermelk, ijsbloemen op het raam, rijp, een witte vlinder, sneeuwvlokken, een witte hond, een wit ademwolkje, witte meeuwen, witte pilletjes, suikerklontjes, wit haar, vitrage, een witte kraanvogel in Seoul, ‘de Himalaya, het land van ijs’, een witte zakdoek. Hiermee geeft ze het gestorven kindje een familie: een moeder die nog een zoontje kreeg dat ook kort na de geboorte stierf, een vader, die de baby’s moest begraven, een zus, de verteller die klaarblijkelijk een moeilijke periode achter de rug heeft (depressie? burn-out? rouw?) en een jongere broer. Ze geeft haar een land en een taal, een geloof (boeddhisme) een leven met lichaam, ziel en geest. Ze schrijft dat een witte zakdoek vanaf een balkon naar beneden waaierde, “als een ziel die behoedzaam een plek zocht om neer te strijken.”

De verteller, (de schrijfster zelf) observeert in het nu en benoemt wat ze ziet en waar dat haar aan doet denken. Het zijn prachtige overwegingen, gevoelig, filosofisch, teder, of haar herinneringen aan vroeger (‘lang geleden, ‘ ze is acht jaar oud’, ‘ze was een jaar of tien), waarbij ze reflecteert over haar eigen leven, haar gedrag, haar emoties en over de pijn die ze heeft moeten verduren.

Ze doet dat in elk wit ding, steeds op een nieuwe bladzijde. Het zijn korte stukjes, juweeltjes, proza. Over vitrage: “Komt het door een soort opwaaiende witheid binnen in ons, onbezoedeld en ongeschonden, dat onze ontmoetingen met ongerepte dingen ons altijd weer ontroeren?”
Soms ook in een gedichtachtige vorm, zoals in Tot de stilte.
“… dan is er iets wat ze wil zeggen tot de stilte,
in de vroege uren van de zondagmorgen
als de andere bewoners nog niet op zijn.
Mag dit nog iets langer duren?
Dan is er nog tijd om me schoon te wassen.”

Wit is een verrassend boekje, niet om achter elkaar uit te lezen, maar om elke bladzij, elk wit, elke overweging tot je door te laten dringen. De subtiele gedachten van de schrijfster vragen om pauzes. Snel doorlezen verandert het gevoel over wat er staat. Dan wordt al het witte een maniertje, en komt het over als te veel van hetzelfde, te bedacht. De essentie, de diepgang verdwijnt.

Een schokkend moment is het inzicht van de schrijfster: Dit leven hoefde maar door een van ons geleefd te worden. Als jij die eerste uren had overleefd zou ik nu niet leven.” Een inzicht dat haar brengt naar wie en wat zij zelf is.

Het boekje is gebonden in een linnen omslag in gebroken wit. Op het omslag de letters W I T, in de kleur wit. Nijgh & Van Ditmar laat Wit vergezeld gaan van een mooie tekst, in prachtige bewoordingen, en zonder te overdrijven. Altijd prettig als een uitgever zelf oprecht verrukt is van een eigen uitgave.

De Engelse vertaalster Deborah Smith vertaalde het Koreaans naar het Engels en de Nederlandse Marijke Versluys vertaalde het Engels naar het Nederlands.
Wit staat op de shortlist voor de international Man Booker Prize 2018.

Uitgeverij       Nijgh &Van Ditmar, 2017
Pagina’s         145
Vertaald         zie hierboven
ISBN              978 9038 803 722

Recensie door Hannah Kuipers, juni 2018




December (openings)nieuws

Beste leensters en andere belangstellenden,

Een paar nieuwsberichten van de afgelopen maand:
– Utrecht is door Unesco benoemd tot ‘City of Literature’ en daarmee de eerste Nederlandse stad met deze prestigieuze titel, wereldwijd de 28e. Het initiatief voor de kandidaatstelling kwam van Het Literatuurhuis (voorheen SLAU). Volgens de initiatiefnemers bruist het literaire leven in Utrecht met een groot scala aan boekhandels, bibliotheken, scholen, universitaire opleidingen en uitgeverijen. Daarnaast kent Utrecht diverse grote literaire evenementen en festivals als de Nacht van de Poëzie en het Internationale Literatuur Festival Utrecht (ILFU). De eerste openbare bibliotheek stond ook in Utrecht en onze vrouwenbibliotheek is uniek in Nederland. Literair theater Salon Saffier neemt eveneens een unieke plek in. Men vindt het een eervolle pluim op de hoed van Utrecht en vooral ook een startschot voor zowel nieuwe initiatieven als samenwerking met andere steden. Eergisteren werd bekend dat Utrecht er volgend jaar drie bijzondere festivals bij krijgt waaronder Utrecht Literatuurstad Festival.
– Van de Atria-website:
“Het archief van Nederlands meest bekende en prominente feministe Aletta Jacobs is erkend als Unesco-erfgoed en in Unesco Memory of the World opgenomen. Het archief van Aletta Jacobs laat zowel via afbeeldingen als documenten de Nederlandse en internationale strijd voor vrouwenrechten zien. Het archief bevindt zich bij Atria. Via Unesco Memory of the World stimuleert Unesco het behoud en de toegankelijkheid van documentair erfgoed dat authentiek, uniek, onvervangbaar en van wereldbetekenis is, en daarmee van uitzonderlijke waarde. Het archief van Aletta Jacobs geeft een weerslag van de voortrekkersrol die Aletta Jacobs op veel gebieden vervulde.” Meer info: https://www.atria.nl/nl/nieuws/archief-van-aletta-jacobs-erkend-als-werelderfgoed-door-unesco

Naar aanleiding van de #MeToo campagne hier een paar boeken en links met interviews/bijdragen die minder belicht worden en aandacht verdienen:
 Ivonne Meeuwsen schrijft sinds 2013 informatieve en educatieve boeken over seksueel misbruik, problematiek die, zegt ze, niet levenslang is, maar wel levensbreed. Ze heeft veel aandacht besteed aan partners en invloed van seksueel misbruik op intieme relaties, aan dilemma’s in de hulpverlening en aan jeugdzorg. Deze maand verscheen haar boek Zwangerschap na seksueel misbruik. Wat is de invloed van seksueel misbruik op de latere zwangerschap? Het boek geeft zowel hulp- en zorgverleners als de zwangere zelf handreikingen om zich optimaal op een zwangerschap voor te bereiden. In haar nieuwsbrief van 31 oktober staan o.a. verwijzingen naar interviews en bijdragen mbt #MeToo: http://mailchi.mp/244b2397c682/nieuwsbrief-oktober-2017?e=cec8b7e391
-Van Roxane Gay kwam vorige maand Honger uit, met de ondertitel De geschiedenis van mijn lichaam. Roxane Gay heeft in de afgelopen jaren openhartige en populaire essays en blogs geschreven over feminisme en het menselijk lichaam. Met dit boek onderzoekt ze haar eigen verleden, waaronder een verkrachting op haar twaalfde door een groep jongens in een boshut. Het vormde een keerpunt in haar leven, ze werd dikker en dikker. Ze betrekt de lezer in haar poging om zichzelf beter te begrijpen, om uiteindelijk haar eigen leven te kunnen redden. Met de haar eigen eerlijkheid, kwetsbaarheid en kracht schrijft Roxane Gay over haar lichaam. Het is een confronterend en liefdevol verslag geworden van een groot lijf in een kleine wereld.
– In de Humo van 13 november vond ik een artikel over/met een vrouw die 20 jaar geleden werd verkracht toen ze 16 jaar was. Jaren later heeft ze haar verkrachter geschreven en hem geconfronteerd met zijn daad. Een uitspraak van haar is: “Stilte beschermt je niet. Waar stilte is, kan geweld bloeien.” Uiteindelijk zijn ze als slachtoffer en dader samen naar buiten getreden om hun verhaal over misbruik én verzoening te delen. Our story of rape and reconciliation is een lezing die ze als TedTalk gegeven hebben: https://www.youtube.com/watch?v=gyPoqFcvt9w

Een themakatern van Letter en Geest in Trouw deze maand ging over de Nederlandse slavernijgeschiedenis en het nationaal museum dat Amsterdam graag zou willen. Welke verhalen zouden daar verteld kunnen worden? In de januaribrief meer over ‘Slavernij in de letteren’.

Onlangs uitgebrachte titels
Een nieuwe uitgave bij privédomein is de autobiografie van Margo Jefferson NegrolandZe was de dochter van een kinderarts en een modieuze moeder, en groeide op te midden van de hoogopgeleide en welvarende zwarte elite in Chicago in de tijd van de segregatie, in wat zij noemt ‘Negroland’. Tegen de achtergrond van beslissende historische gebeurtenissen als de burgerrechtenbeweging, de opkomst van het feminisme en de schijn van een postraciale tijd, brengt Margo Jefferson haar leven in kaart. Het werd getekend door psychologische en morele tegenstellingen in een zwarte middenklasse met ogenschijnlijke privileges.
VPRO-gids artikel: https://www.vpro.nl/boeken/artikelen/vpro-gids/2017/november/memoires-uit-negroland.html
– De Britse Fay Weldon (86) heeft een vervolg geschreven op haar beroemde en twee keer verfilmde zwarte komedie Leven en liefdes van een duivelin, waarin doorsneevrouw Ruth genadeloos afrekent met haar akelige, overspelige echtgenoot en diens geliefde. In Dood van een duivelin geeft ze een karakteristieke draai aan de tijdgeest in een verhaal over de kleinzoon van de inmiddels 84-jarige Ruth, die het instituut voor Gendergelijkheid runt. Kleinzoon is een zelfverzekerde, mooie twintiger die schijnbaar alles heeft – behalve het juiste geslacht. In interviews met o.a. de Volkskrant, Humo en the Post is Fay Weldon niet mis te verstaan duidelijk over wat ze vindt van het huidige feminisme en #metoo. Ze doet omstreden uitspraken, die ze wel uitlegt, en belicht daarmee een andere kant.
– Van Justine le Clercq verscheen Krimpeen 2e roman na haar eerder lovend ontvangen boek De roemlozen. Het idee voor het boek ontstond in 2014 na de klopjacht op het misdaadduo Enise B. en Antonio van der P. In deze autobiografische roman onderzoekt de schrijfster haar eigen arrestatie in 1989, die zoals de Podium-website vermeldt, uitmondde in een eeuwig durende schuld. Het heeft geresulteerd in een huiveringwekkende zoektocht naar de oorsprong van vrouwelijk geweld. Het verhaal draait om de terugkerende herinneringen, de schuld en woede van Lina die zich voorbereidt op de 80e verjaardag van haar vader. Het Parool schreef erover: “Er staat geen zin te veel. Alles klopt.*****
– Wit is het nieuwste boek van de Zuid-Koreaanse Han Kang. De verteller verblijft met een schrijversbeurs in Warschau, een besneeuwde stad vol tastbare littekens van het geweld uit het verleden. Ze wordt er achtervolgd door het verhaal van haar oudere zus, die slechts twee uur na haar geboorte overleed. Een gefragmenteerde verkenning van witte dingen is het resultaat – de bakerdoeken, die ook haar doodskleed waren, de melk uit haar moeders borsten die ze niet meer dronk, de blanco pagina waarop de verteller tevergeefs probeert het verhaal te reconstrueren – alles ontvouwt zich in een krachtig, poëtisch distillaat. Wit is een ongewoon boek. Het zijn gedachten over een kleur, over de kracht en de kwetsbaarheid van de menselijke geest, en pogingen om nieuw leven te vinden in de as van vernietiging.
– In Vuile lakens leggen Anaïs Ertveldeen Heleen Debruyne uit dat ‘seksuele vrijheid’ een illusie is. Lang hebben zij geloofd dat wij westerlingen wel bevrijd moesten zijn gezien alle seks om ons heen, in woord en in beeld, werkelijk vrij in wat we met onze lichamen doen. Tot ze merkten dat hun verlangens toch botsten op de bestaande normen. Normen die goed verborgen zijn, maar daarom des te hardnekkiger. Ze hebben in de geschiedenis, cultuur en wetenschap én in hun eigen ervaringen gezocht naar wat onze lichamen beknot. Deze schatkist aan kennis levert avontuurlijke essays op waarin vele van onze nodeloze schaamtes worden gefileerd.
– Wat hier (en wellicht ook bij Fay Weldon) mogelijk goed bij aansluit is De meisjeskleedkamer waarin de Canadese Karen Connelly een paar heilige huisjes op de helling zet. Door het vrouwelijk libido centraal te plaatsen vraagt ze in de eerste plaats hoe seksueel bevrijd we eigenlijk zijn. Eliza Keenan, moeder van twee zoontjes, gelukkig getrouwd bespiedt op een dag een prachtige jonge vrouw in de meisjeskleedkamer van het zwembad. De relatie die al snel tussen hen ontstaat doorbreekt veel taboes en brengt niet alleen Eliza’s eigen veilige bestaan in gevaar, maar ook dat van haar gezin en haar minnares. Maar de lichamelijkheid is zo alomvattend, zo intiem, zo eerlijk – die kan toch onmogelijk slecht zijn? Uit de Morgen: “Connelly zet een vrouw neer zoals vrouwen zijn: complexe, menselijke paradoxen met een rijk innerlijk leven. Dat is soms irritant, want het belemmert het escapisme waar de lezer allicht op anticipeert, maar tegelijk is het een verademing.”
– Vergeet de meisjes wordt omschreven als een apart, intrigerend en mysterieus boek van Alma Mathijsen, een poëtisch geschreven verhaal over een meer dan gewone vriendschap. Een Amerikaanse journalist reist met enige tegenzin naar West-Friesland om een beroemd schrijfster te interviewen, Iris. Al gauw wordt hij overrompeld door een fascinatie voor de raadselachtige relatie tussen Iris en haar huisgenote Kay. Hij dringt hun leven binnen en observeert de totale toewijding waarmee Kay haar steeds zieker wordende vriendin verzorgt. In hun eigen kleine wereld, tussen de muren van een slaapkamer, zijn de twee vrouwen aan elkaar overgeleverd.
– Oddný Eir won in 2014 de Europese literatuurprijs met Land van liefde en ruïnes, nu in het Nederlands vertaald. Net gescheiden maar sinds kort weer verliefd, is ze op zoek naar antwoorden die ze hoopt te vinden in de IJslandse natuur. Hoe creëren we een thuis voor liefde? Waar kwamen haar voorvaderen vandaan en hoe probeerden zij in harmonie met de natuur te leven? Hoe behouden we onze persoonlijke ruimte, maar komen we toch dicht bij de ander? Het is een eerlijk en onderzoekend reisverslag, geschreven in dagboekvorm met aandacht voor intieme details en grote levensvragen. Haar achtergrond: “ik wil graag een soort vrouwelijke oplossing vinden in de maalstroom van onze op mannen gerichte cultuur” en ze heeft zich verdiept in oude geschriften van IJslandse vrouwen.
– In oktober verschenen van Charlotte Mutsaers vanwege haar 75e verjaardag twee boeken, Harnas van Hansaplast en, iets heel anders, Het grote Charlotte Mutsaers-kleurboek voor Nooit-volwassenen. Het eerste is de weerslag van de zoektocht naar haar enige broer, een kluizenaar die te slim en onaangepast was voor deze wereld, en nog één overgebleven vriend had. Bij het leegruimen van zijn huis, dat ook hun ouderlijk huis was, treft Charlotte een volledige chaos aan, maar dat niet alleen, ook tientallen eigenaardige boekjes en een mannetje van Hansaplast. Het boek is een zelfportret geworden, al wordt het waarheidsgehalte ook betwijfeld. Het kleurboek in zekere zin ook, maar dan via haar favoriete tekeningen die ze heeft uitgekozen opdat de lezer zelf aan het kleuren gaat en net als zijzelf (op bepaalde vlakken?) nooit volwassen wordt.
– Houtrot is het debuut van Rinske Hillen en is geïnspireerd op de waargebeurde geschiedenis van twee grachtenpanden. Het is het verhaal van de bewoners van een pand aan de Keizersgracht, een modern familiedrama, maar ook een filosofische roman over schuld, verraad en familieloyaliteit. In een strak gecomponeerd plot ontrolt zich in drie dagen een puinhoop. Recensies benoemen de sterke scenes en de mooie observaties, de voorspelbaarheid, en ook de ‘diepe ziel’ en het lezen als een trein.
– De moeder van alle vragen is een volgend boek van Rebecca Solnit. In haar essays stelt ze vragen rond misvattingen in onze cultuur m.b.t. vrouwen, mannen en hun positie t.o.v. elkaar. Het is dit keer niet zozeer haar eigen verhaal maar onderzoeken van en visies over de onderwerpen die ze bespreekt. De titel verwijst naar de vraag die een journalist aan Rebecca Solnit stelde tijdens een lezing: waarom bleef Virginia Woolf kinderloos? Rebecca Solnit vindt dit om meerdere redenen een impertinente vraag die te vaak met oneigenlijke motieven aan vrouwen wordt gesteld. Een illustratief interview: https://www.youtube.com/watch?v=D-Zcw5LNs_U
– In juli 2017 was het precies 200 jaar geleden dat Jane Austen stierf. Nog steeds wordt ze bewonderd en veel gelezen. Ze heeft fanclubs, een museum, romans die worden verfilmd en zelfs een eigen festival. In het rijk geïllustreerde Jane (Austen) voor iedereen vertelt Anke Werker wie deze Engelse schrijfster was (haar jeugd, schrijversleven, familieleden, mode uit die tijd etc.) en waarom boeken Pride en prejudice na 200 jaar nog zo tot de verbeelding spreken. Het geeft een frisse kijk op de beroemde schrijfster waar iedereen wel van heeft gehoord.

Activiteiten in Utrecht en daarbuiten
– Op 1 december is in de Balie een avond over de bekende Turkse schrijfster en feministe Duygu Asena. Het is de laatste avond in de serie Grote Denkers. Theatermaker en actrice Nazmiye Oral en journaliste Çilay Özdemir duiken in het leven en werk van Duygu Asena en spreken ze over haar invloed in Turkije. Daarna wordt er gesproken met twee jonge vrouwen, schrijfster Bregje Hofstede en Hadjar Benmiloud, hoofdredacteur van Vileine, over de relevantie van Duygu Asena vandaag de dag in Nederland. Hoe herkenbaar is de dagelijkse strijd voor vrouwen die Asena beschreef in haar boeken voor jonge vrouwen in Nederland?
In de vorige nieuwsbrief hebben we de leesclubmiddag over haar boek De vrouw heeft geen naam (26 november) aangekondigd
Meer info: https://www.debalie.nl/agenda/podium/grote-denkers:-duygu-asena/e_9782800/p_11768498/
– Op 7 december presenteert Carmien Michels met muziek en acts haar poëziedebuut We komen van ver in het Literatuurhuis. Ze won in 2016 het NK Poetry Slam en verzorgde afgelopen september een spectaculair optreden tijdens de Nacht van de Poëzie. In haar gedichten dringt de vraag zich op hoe ze zich moet verhouden tot anderen, haar ouders, haar alter ego’s en de complexe wereld. Haar gedreven gedichten nodigen uit tot maatschappelijke betrokkenheid, maar getuigen ook van onmacht en kritiek op radicaal verzet. Ze bevecht met haar pen elk systeem dat mensen wil knechten.
Meer info: http://www.hetliteratuurhuis.nl/agenda/963/
– Op zaterdag 9 december organiseert Savannah Bay een avond over feminisme en seksualiteit. Achtergrond zijn 2 boeken die dit jaar zijn uitgekomen, Vuile lakens van Anaïs Ertvelde en Heleen Debruyne (zie hierboven) en Dolle mythes van Linda Duits. Het roept vragen op als: Zijn we zo vrijgevochten als we denken? Tegen welke (seksuele) norm of cliché lopen we aan in het dagelijks leven? Hoe zouden we graag zien dat de toekomst eruit ziet? De drie schrijfsters zullen aanwezig zijn en zullen het gesprek aan gaan.
Meer info: http://savannahbay.nl/index.php?agenda_id=348&pageid=7
– Boijmans presenteert het werk van ‘Arizona’s woestijnkoningin’ Rhonda Zwillinger. De Amerikaanse (1950) groeide op in New York en maakte begin jaren tachtig furore in de East Village, waar kunstenaars hun werk exposeerden in leegstaande panden en huiskamergaleries. Ze pareerde de glitter en glamour van Hollywood met kitscherige sculpturen en installaties vol glimmende kralen en nepedelstenen. Begin jaren negentig verruilde Zwillinger de stad voor de woestijn in Arizona (vanwege overgevoeligheid voor chemische stoffen). Dit keerpunt legde ze vast met het fotoproject The Dispossessed, waarna ze nieuwe manieren vond om zich uit te drukken. In ‘het Klaverblad’ is nu kunst uit vier van Zwillinger’s levensfases te zien; van het vroege werk tot de monumentale wandsculptuur Digging Deep
Meer info: https://www.boijmans.nl/tentoonstellingen/rhonda-zwillinger
p.s. in de espressobar van het Boijmans kleuren tekeningen en teksten van schrijfster Pam Emmerik de muren.
**De komende maand zijn er op verschillende plaatsen meer tentoonstellingen van (veelal minder bekende) vrouwelijke kunstenaars. Ik zal ze kort beschrijven:
– In het Groningermuseumis een expositie over Alberta Oever (1772-1854), een van de weinige vrouwelijke 18e eeuwse kunstenaars uit Groningen. Een vrouw in de kunst toont ruim 20 schilderijen, aquarellen en tekeningen van haar vaardige hand.
Meer info: http://www.groningermuseum.nl/content/albarta-ten-oever-1772-1854-een-vrouw-de-kunst
– In kasteel Het Nijenhuis in Heino/Wijhe wordt van Eva van Kempen (1976) een nieuwe serie sieraden gepresenteerd op bustes van diverse kunstenaars uit de collectie van museum de Fundatie. Ze zijn veelal gemaakt van ‘veilig’ ziekenhuisafval, materiaal dat ze had leren kennen toen ze ernstig ziek in het AMC lag.
Ook is er werk van Françoise Stoop (1963) die in subtiele kleuren op loshangend jute schildert. Ze heeft zich laten inspireren door zowel het vroege werk als de eenvoud van de latere composities van Piet Mondriaan
Meer info: https://www.museumdefundatie.nl/nl/eva-van-kempen/ en https://www.museumdefundatie.nl/nl/franoise-stoop/
– Het gemeentemuseum Den Haag toont wetenschappelijk ogende video’s van Uta Eisenreich. Ze gebruikt alledaagse obejecten die door rangschikking een andere betekenis krijgen. Geïnspireerd door Mondriaan onderzoekt, met humor, het speelveld tussen abstract en figuratief en de betekenismogelijkheden ervan.
Meer info: https://www.gemeentemuseum.nl/nl/tentoonstellingen/uta-eisenreich

Bibliotheek-nieuws
– De zelfgemaakte scheurkalender van Sanne Bloem is klaar en wordt al verkocht, ook in onze bibliotheek, voor € 15,- of € 20,-!
Op de website http://zelfgemaaktescheurkalender.nl vind je allerlei informatie over het maakproces, de bijdragen, verkooppunten etc. Sanne heeft zes van onze ‘enorm rijke verzameling recensies’ in de scheurkalender opgenomen: Fuzzie van Hanna Bervoets (door Hannah Kuipers), Hier zijn is heerlijk van Marie Darrieussecq (door Lia Martinali), Een klein leven van Hanya Yanagihara door (Kimberly M.), Lila van Marilynne Robertson (door Litania de Graaf), de biografie Andreas Burnier. Metselaar van de wereld van Elisabeth Lockhorn (door Pien van Leeuwen) en Briefroman van Juli Zeh (door Ine van Emmerik). We hadden nog meer recensies klaar liggen, die staan in de wacht voor de volgende keer.

Nieuwe boeken in de bibliotheek 
Donker woud van Nicole Krauss, Grime van Wytske Versteeg, Lichte jaren van Elizabeth Jane Howard, De regels gelden niet van Ariel Levy, Een trouwe vrouw van Jane Gardam, Verbannen van Çiler Ilhan, Glorie van Patricia Jozef, Rolien en Ralien van Josepha Mendels (nieuwe uitgave), Wie het mooist valt van Sara Novic. en Een schitterend vergeten leven van Toni Boumans

Nieuwe recensies van deze maand als link bijgevoegd 
https://vrouwenbibliotheek.nl/2017/11/05/en-we-noemen-hem-door-marjolijn-van-heemstra/
https://vrouwenbibliotheek.nl/2017/11/07/bijna-familie-door-ena-jansen/
https://vrouwenbibliotheek.nl/2017/11/13/een-trouwe-vrouw-door-jane-gardam/
https://vrouwenbibliotheek.nl/2017/11/20/vonkt-door-marije
langelaar/

https://vrouwenbibliotheek.nl/2017/11/23/i-love-dick-door-chris-kraus/

De leenbijdrage voor 2018 is opnieuw vastgesteld op € 25,-. Je kunt hiervoor vanaf december 2017 onbeperkt boeken lenen en/of vriendin/vriend van de bibliotheek zijn. Iedereen die boeken leent en/of wil gaan lenen wordt vriendelijk verzocht dit bedrag over te maken op banknummer NL71 INGB 0009 2669 95 ten name van Stichting Es Scent ovv naam en ‘leenbijdrage 2018‘. Meer overmaken om de vrouwenbibliotheek extra te ondersteunen mag natuurlijk altijd.
Eenmalig een boek lenen kan ook. De bijdrage hiervoor is € 1,- per boek

Op www.vrouwenbibliotheek.nl is meer informatie over de bibliotheek te vinden, de nieuwsbrief is ook te lezen via onze website.
Naast de aangekondigde openingstijden blijft het altijd mogelijk om op afspraak een bezoek te brengen aan de bibliotheek.
U bent van harte welkom.

Marjolein Datema                                             Utrecht,  26 november 2017




Maart (openings)nieuws

Beste leensters en andere belangstellenden,

In maart komen ook dit jaar weer een aantal activiteiten samen: internationale vrouwendag op 8 maart, de boekenweek van 12 t/m 20 maart, en onze borrel en voorjaarsschoonmaak op 12 maart met hulp van vrijwilligers, o.a. via NLdoet.

Aan de Internationale Vrouwendag wordt in Nederland steeds meer aandacht besteed, zo lijkt het. Van origine is het de dag waarop de eerste staking van vrouwen wordt herdacht, die plaatsvond in New York op 8 maart 1908. Deze staking wordt gezien als het begin van de strijd tegen vrouwendiscriminatie. In een andere lezing zou 8 maart (ook?) terug te voeren zijn op een grote vrouwenstaking en -demonstratie in St Petersburg.
siN.a.v. de 3e Wereldconferentie Vrouwenopvang die november jl in Den Haag gehouden werd is als thema voor dit jaar Sisterhood gekozen; hoe kunnen vrouwen elkaar (onder)steunen. Op de website van de Internationale Vrouwendag vind je per plaats informatie over allerlei activiteiten die op of rond 8 maart plaatsvinden.
In Utrecht organiseert boekhandel Savannah Bay op 8 maart een schrijfworkshop Vrouwenpower, over de kracht van vrouwen. Citaten over vrouwelijke personages zullen het uitgangspunt zijn om ieder’s vrouwenpower krachtig op papier te zetten. (meer info: http://www.savannahbay.nl/index.php?pageid=7). Tori Oso organiseert de voorstelling Saida in de Stadsschouwburg met na afloop een talkshow waarin de alleenstaande vrouw centraal staat.
In het weekend voorafgaand wordt op het Wikimedia hoofdkantoor in Utrecht een schrijfactie georganiseerd over vrouwen en vrouwgerelateerde onderwerpen. Als je mee wilt schrijven, kun je je aanmelden, zie ook https://www.wikimedia.nl/activiteit/schrijfweekend-rondom-internationale-vrouwendag-1?platform=hootsuite. Op 8 maart zelf houdt Sacha van der Zande met vriendinnen een avond vlakbij onze bibliotheek in de Gansstraat, een avond waarop ze wikipedia artikelen gaan maken en uitbreiden. Als je interesse hebt om mee te doen, kun je haar mailen: smvanderzande@gmail.com
Meer info: http://www.internationale-vrouwendag

De Boekenweek gaat dit jaar over Duitsland, en heeft het motto ‘was Ich noch zu sagen hätte’. Duitsland is als thema gekozen omdat Nederland en Vlaanderen dit jaar als gastland centraal staan op de Frankfurter Buchmesse. De Duitse literatuur is invloedrijk in Europa en daarbuiten. boekenweek - DuitslandDe geschiedenis van de vorige eeuw heeft daar ruimschoots aan bijgedragen. Op de wikipedialijst van uit Duitsland afkomstige literaire schrijvers staan echter slechts 3 vrouwen genoemd (genoeg werk te doen dus volgende week!): Hedwig Courts-Mahler, Annette Seeman en Johanna Schopenhauer, terwijl er natuurlijk veel meer zijn die, misschien niet altijd even makkelijk, ruimschoots de moeite van het lezen waard zijn (geweest), zoals Christa Wolf, Ingeborg Bachmann, Anna Seghers, Karin Struck, Verena Stefan en meer van de laatste jaren: Julia Franck, Juli Zeh, Judith Schalansky. Zo maar wat namen om de Duitse literatuur door vrouwen geschreven onder de aandacht te brengen. Een aantal jonge Duitse schrijfsters, van wie boeken ook in het Nederlands zijn vertaald, komt tijdens de boekenweek naar hier om op te treden in boekhandels en bibliotheken. Daarnaast zijn er veel lezingen, van o.a. Margriet Brandsma, over allerlei aspecten van Duitsland en de relatie met Nederland en België. Ook Nederlandse schrijfsters reizen door het land, want er zijn in de aanloop naar de boekenweek veel nieuwe boeken uitgekomen.
Meer info: http://www.boekenweek.nl en
https://duitslandinstituut.nl/artikel/15322/boekenweektip-duitse-schrijvers-in-nederland

Het boekenweekgeschenk van dit jaar, Broer, is geschreven door Esther Gerritsen (de eerste vrouwelijke boekenweekauteur sinds 2002). Ze heeft niets met het thema gedaan (het gaat over familie), maar het is wel een ‘echte’ Esther Gerristen met scherpe en humoristische dialogen, een uitvergrote werkelijkheid en het ongemakkelijke gevoel dat het verhaal over jou gaat – aldus de aankondiging.

Op zaterdag 12 maart doen wij mee met de jaarlijkse landelijke vrijwilligersdag. Iedereen die een dagje ergens wil meehelpen kan zich aanmelden voor een project. Wij hebben twee klussen. Om te beginnen weer een vrijwilligersvoorjaarsschoonmaak van alle boeken en kasten, en wat andere kleine opknapklusjes binnen. Als het weer meewerkt willen we ook naar buiten. Als gevolg van allerlei reparatie- en antilekkagewerkzaamheden bij onze buren is ons hele tuintje overhoop gehaald en kunnen we opnieuw gaan spitten en inrichten. Tussendoor is er genoeg tijd voor koffie, thee, lunch en onderling contact.
Meer info en aanmelden kan via: http://klussen.nldoet.nl/nldoet/klus/?documentid=15386
Na afloop houden we vanaf ± half 4 een thee/borrel met versnapering voor de vrijwilligers die hebben meegedaan, maar zeker ook voor alle vrijwillig(st)ers van de bibliotheek, en alle andere vriend(inn)en van de Vrouwenbibliotheek. Je bent van harte uitgenodigd, om rond te kijken, boeken uit te zoeken, voor kennismaking en uitwisseling met mede-vrijwillig(st)ers.

Onlangs uitgebrachte titels:
– 101 vrouwen in de oorlog van Els Kloek is in beperkte 101 vrouwen in de oorlog - Els Kloekoplage verschenen ter gelegenheid van het afscheid van Marjan Schwegman, directeur van het NIOD, hoogleraar in Utrecht en voorzitter van de redactieraad van Els Kloek’s 1001 vrouwen. De oorlogsjaren ’40-’45 trokken diepe sporen in de levens van de beschreven vrouwen, vaak hebben ze hun bekendheid aan de oorlog ontleend, door hun verzet, dagboeken, persactiviteiten, verraad, kampbewaking of ‘werk’ als troostmeisje. Vrouwenlevens dus vanuit diverse achtergronden die samen een fascinerend beeld geven van de Tweede Wereldoorlog en de rol van vrouwen daarin, een rol die veelal onderbelicht is gebleven
 Schoppenvrouw - Mensje van Keulen Schoppenvrouw is de nieuwe roman van Mensje van Keulen, in een minder alledaagse omgeving dan meestal. Het beheerste goede leven van notarisvrouw en galerie-eigenaresse Paula wordt op zijn kop gezet als ze in een reconstructie van ‘Opsporing Verzocht’ haar eigen puberdochter als de dader van een roofoverval meent te herkennen. De schok brengt de moeder in gedachten terug naar haar eigen schokkende schooljeugd. Het verhaal is niet alleen een geraffineerd psychologisch drama, maar ook een subtiele zedenschets.
– Verloren taal van Bronja Pradzny. Ze is in Nederland geboren bij Tsjechische ouders en heeft vorig jaar een inspirerend portret over Vrouwen met autisme geschreven en Bronja Prazdny -Verloren taalnu een zoektocht naar eigen identiteit in een portret van haar Joodse familie, waarvan de eerdere generaties om verschillende redenen gevlucht zijn. Een recensie: “Dit is zo’n boek dat je nog jaren bijblijft. Omdat het een inkijkje geeft in onze Europese geschiedenis, in andere mensen. En omdat zo’n heftige zoektocht zo weergaloos beschreven wordt. Rauw, teder en grappig tegelijk. Laat je beklemmen door de scenes bij de Geheime Dienst van Praag. Verwonder je over het schizofrene leven in Israel. Krijg kippenvel van de sessies bij de therapeut. Voel mee met de grenzeloze liefde voor familie waar het boek op gedrukt is. Reis mee met Bronja Prazdny, die je de lezer in dit boek zo dichtbij laat komen, dat ze aanvoelt als een nieuwe oude vriendin. Hulde voor zoveel talent.”
Gij nu - Griet op de Beeck Gij nu is een verhalenbundel die Griet op de Beeck geschreven heeft na 2 succesvolle romans (Vele hemels boven en zevende en Kom hier dat ik u kus). Het zijn geenszins toevallig bij elkaar geplaatste verhalen, aldus de uitgever, en je zou ze ook het best chronologisch kunnen lezen om de lijn te volgen. De verhalen gaan over 15 heel verschillende mensen, allemaal op een bepalend moment in hun leven. Het kan ontploffen of imploderen, stilvallen of deblokkeren, kapot gaan of ten goede keren.
– Charlotte is de zeer persoonlijke getuigenis van roman- en columnschrijfsterCharlotte - Pia de Jong Pia de Jong n.a.v. haar dochter die bij de geboorte een agressieve vorm van leukemie bleek te hebben. Ondanks andere adviezen besloten zij en haar man Robbert Dijkgraaf om hun kindje niet te laten behandelen, haar mee naar huis te nemen, zo goed mogelijk voor haar te zorgen en zich te richten op de tijd die ze samen nog zouden hebben. Het is heel anders gelopen dan voorspeld!
Een interview met Pia de Jong een jaar geleden: http://www.harpersbazaar.nl/cultuur-reizen/news/a1449/pia-de-jong-boek-charlotte/
Manderley voor altijd - Tatiana de Rosnay– Manderley voor altijd is een biografie in romanvorm over Daphne du Maurier, geschreven door de al even goed verkopende Franse schrijfster Tatiana de Rosnay. Manderley is de naam van het landgoed waar Rebecca zich afspeelt, haar bekendste roman die, evenals andere verhalen van haar, verflimd werd door Alfred Hitchcock. Boek en film zijn klassiekers. De biografie is een goede herintroductie tot het met elkaar verweven leven en werk van de Britse schrijfster. Jarenlang is ze als schrijfster niet serieus genomen, onterecht, zo is gebleken. Haar leven was even mysterieus en levendig als haar boeken.
http://www.vpro.nl/boeken/artikelen/vpro-gids/2016/februari/09-in-de-schaduw-van-rebecca.html
– X&Y  is een mooi geïllustreerde verhalenbundel van Franca Treur.X&Y - Franca Treur De bundel is opgebouwd uit 33 roerende ultrakorte psychologische verhalen over een mannetje en een vrouwtje, een X en een Y. Het zijn gewone mensen, allemaal anders, die indruk proberen te maken, iets proberen op te lossen of wanhopig proberen hun hachje te redden. In weinig woorden wordt duidelijk hoe verschrikkelijk eenzaam ze daarin zijn.
— Andere recente titels: Olga een biografie over de absolute ster van het Nationale Ballet in de 60-er jaren Olga de Haas, ook wel genoemd de Amy Winehouse van het ballet, geschreven door Femke van Wiggen; Mensenwerk van de Zuid-Koreaanse Han Kang over een gruwelijke en verzwegen episode uit de geschiedenis van haar land rond 1980; Veertig dagen van Samira Dainan over de periode na de begrafenis van haar Marokkaanse vader waarin ze op reis gaat (Jeruzalem) en Arabische muziek wil leren spelen; en de debuutdichtbundel van Maartje Smits Als je een meisje bent over de tijd tussen kind zijn en volwassen worden.

Activiteiten in Utrecht en daarbuiten
– Op 10 maart zal de Franse schrijfster Tatiana de Rosnay in de Centrale Bibliotheek Utrecht geïnterviewd worden door de Vlaamse schrijfster en filosofe Sarah Meuleman over haar zojuist verschenen boek Manderley voor altijd (zie boven bij nieuwe titels). Ze is bekend van de verfilmde bestseller Haar naam is Sarah. Voertaal is Engels.
Meer info: http://www.bibliotheekutrecht.nl/agenda/tatiana-de-rosnay-cb.html
– Op 12 maart komt de Vlaamse Griet op de Beeck ’s morgens bij boekhandel Broese vertellen over haar nieuwe verhalenbundel Gij nu.
Meer info: http://www.libris.nl/broese/agenda/griet-op-de-beeck/
– De Wit-Russische schrijfster en onderzoeksjournaliste Svetlana Alexijevitsj komt op 23 maart naar Amsterdam. Ze ontving in december 2015 de Nobelprijs voor de literatuur voor het opschrijven van getuigenissen door gewone mensen. Ze legt hun emoties vast en creëerde een nieuw literair genre. Met elk boek dat ze schrijft komt er weer nieuwe informatie over een Sovjet-gebeurtenis aan het licht, over de oorlog in Afghanistan, de kernramp in Tsjernobyl en het leven in de Sovjet Unie. Ze gaat in gesprek over haar boek De oorlog heeft geen vrouwengezicht dat een dag eerder voor het eerst in het Nederlands uitkomt.
Meer info: http://www.spui25.nl/programma/item/23.03.16-een-avond-met-nobelprijswinnaar-svetlana-alexijevitsj.html
– In de bibliotheek van het van Abbemuseum (Eindhoven) loopt t/m 22 april een bijzondere tentoonstelling van het grafisch werk van Anna Staritsky (1908-1981)Anna Staritsky - van AbbeHet is een chronologische presentatie, waardoor de ontwikkeling van haar werk goed zichtbaar wordt. In de jaren 60 ontwikkelde ze een speciale vorm van het kunstenaarsboek. Een boek was voor haar meer dan alleen een drager van informatie, het was vooral een kunstwerk, een combinatie van beeld, tekst en materiaal. Hoewel uit Rusland (Oekraïne) afkomstig woonde en werkte ze vooral in België en Frankrijk, waar Russische abstracte geometrie is getransformeerd in Franse beeldende elegantie. “Een verfrissende en inspirerende expositie die vooral een aubade is aan de inspirerende band tussen kunstenaar en schrijver.” uit een informatieve blog over Anna Staritsky http://pietvanbragt.blgspot.nl/2016/02/anna-staritsky-kunstenares-tussen-beeld.html Meer info: http://vanabbemuseum.nl/programma/detail/?tx_vabdisplay_pi1%5Bptype%5D=18&tx_vabdisplay_pi1%5Bproject%5D=1997x
– van 7 t/m 11 maart is in het Atrium (de stadhuiszaal) in Den Haag de fototentoonstelling te zien Vrouwen hebben nooit stil gezeten. Fotografe Mieke Schlaman heeft met haar camera 30 jaar lang vrouwen in beweging vastgelegd, en hun leven en streven dat leven te verbeteren. Ze heeft dat gedaan aan de hand van 7 thema’s en bekeken vanuit verschillende soorten vrouwenlevens. Duidelijk is dat het bijvoorbeeld veel uit maakt of je een Nederlandse vrouw bent of een vluchteling, of je wel of geen geld hebt, of in jouw cultuur geweld tegen vrouwen geaccepteerd wordt of niet.
– Nog maar een week, t/m 6 maart, iets over de grens in Düsseldorf een overzichtstentoonstelling van het werk van de Amerikaanse kunstenares Agnes Martin (1912-2004). 
Meer info: http://www.kunstsammlung.de/en/discover/exhibitions/agnes-martin.html

Bibliotheek-nieuws
Op 12 maart houden we ’s middags een thee/borrel voor alle vrijwillig(st)ers en belangstellenden, zie boven en http://vrouwenbibliotheek.nl/2016/02/22/12-maart-thee-koekjes-borrel-en-nl-doet/
Oude maar nog steeds actuele berichten:
– Sinds een paar weken hebben we in de bibliotheek een bookcrossing-plank. Hier staan boeken die we bijvoorbeeld dubbel hebben. Ze kunnen meegenomen worden en na lezing weer achter gelaten worden op een andere locatie met ook zo’n bookcrossingplank. Bookcrossing is een wereldwijde organisatie, in Nederland heel actief, waar 11 miljoen boeken door het land en de wereld lezen. Meer info over hoe het werkt op onze website http://vrouwenbibliotheek.nl/2015/11/27/officiele-bookcrossing-zone-obczvrouwenbieb/  en http://www.bookcrossing.com.
– Het catalogiseren op de vrijdag wordt nog steeds vervolgd. Dat betekent dat de bibliotheek voorlopig regelmatig op vrijdagmiddag open zal zijn. trVoor de meest recente informatie hierover de kalender op onze website: http://vrouwenbibliotheek.nl/kalender/

Nieuwe boeken in de bibliotheek 
Een meisje van buiten van Edna O’Brien, Ook dit gaat voorbij van Milena Busquets, Medea en ik van Feline Minne, De toegift van Anne-Gine Goemans, Het vergeten kamp van Pauline Kok, Porto Marie van Els Langenfeld, De twaalf stammen van Hattie van Ayana Mathis, De meisjes van mevrouw de Wit van Patricia Perquin, Vreemdeling van Riikka Pulkkinen, Als je misbruikt bent van Frederike Gerdink, Het geheim van de overgang van Christiane Northrup en Gais van Dick Witte                                           

Nieuwe recensies van deze maand als link bijgevoegd  
http://vrouwenbibliotheek.nl/2016/02/04/in-ongetemde-staat-door-roxane-gay/
http://vrouwenbibliotheek.nl/2016/02/10/een-dwaze-maagd-door-ida-simons/
http://vrouwenbibliotheek.nl/2016/02/12/de-verzamelde-werken-van-a-j-fikry-boekhandelaar-door-gabrielle-zevin/
http://vrouwenbibliotheek.nl/2016/02/13/verdwenen-door-val-mcdermid-een-vergeten-maar-enthousiaste-recensie/
http://vrouwenbibliotheek.nl/2016/02/16/het-paradijs-opgroeien-na-de-val-van-de-muur-door-andrea-hanna-hunniger/
http://vrouwenbibliotheek.nl/2016/02/22/hoofddoek-en-maagdenvlies-door-mona-eltahawy-waarom-het-midden-oosten-een-seksuele-revolutie-nodig-heeft/
http://vrouwenbibliotheek.nl/2016/02/26/gais-door-dick-witte-over-het-leven-van-gais-meinsma-greydanus-uit-jorwert/

De leenbijdrage voor 2016 is opnieuw vastgesteld op € 25,-. Je kunt hiervoor onbeperkt boeken lenen en/of vriendin/vriend van de bibliotheek zijn. Iedereen die boeken leent en/of wil gaan lenen wordt vriendelijk verzocht dit bedrag over te maken op banknummer NL71 INGB 0009 2669 95 ten name van Stichting Es Scent ovv naam en ‘leenbijdrage 2016‘. Eenmalig een boek lenen kan ook. De bijdrage hiervoor is € 1,- per boek. Vanaf juli betaal je voor de rest van het jaar € 12,50.

Op www.vrouwenbibliotheek.nl is meer informatie over de bibliotheek te vinden, de nieuwsbrief is ook te lezen via onze website.
Naast de aangekondigde openingstijden blijft het altijd mogelijk om op afspraak een bezoek te brengen aan de bibliotheek.
U bent van harte welkom.

Marjolein Datema                                             Utrecht,  28 februari 2016




April (openings)nieuws

Beste leensters en andere belangstellenden,

Het lijkt even een rustige maand tussendoor, maar met activiteiten die zo maar pareltjes kunnen zijn.

Literair festival City2cities vindt dit jaar pas plaats in mei i.p.v. in april, en wordt gehouden in het oude Neude Postkantoor. Daarover volgende maand meer.

Sinds een paar weken heeft Colet van der Ven in het programma Ikonhuis op zondagmorgen regelmatig interviews met schrijfsters en andere vrouwen ’met een missie’. Antjie Krog, Renate Dorrestein, Anja Meulenbelt, Naema Tahir, Marion Bloem, Liesbeth Zegveld, om maar een paar namen te noemen, zijn al voorbij gekomen. Vast niet iedereen zal ervan houden, net als bij Wim Brands’ boeken, maar regelmatig is het de moeite waard om te bekijken/beluisteren.

Onlangs uitgebrachte titels:
– Dwaallicht van Josha Zwaan: een inkijk in de ziel van iemand met een zware Dwaallicht Josha Zwaanangststoornis. De hoofdpersoon Marthe wordt op een heel geloofwaardige manier, in al haar kwetsbaarheid, vorm gegeven.
– Kameleon, ”Opa, neem je een hoertje mee?” en andere gedichten door Charlotte Van den Broeck. “Poëzie die binnen komt vallen” (Trouw)….
In ongetemde staat Roxane GAy– In ongetemde staat van Roxane Gay: debuutroman van een gedreven en getekende vrouw. Een gruwelsprookje op een autobiografische voedingsbodem van seksueel geweld. Vorig jaar bracht ze ook uit: ’Bad Feminist’. Ze rammelt aan patronen binnen het feminisme en relaties tussen vrouwen.
– De vegetariër van Han Kang: een confronterend relaas over de gevolgen van een afwijkende, individuele keuze binnen een streng conventionele (Zuid-Koreaanse) cultuur.
– Brullen  van Marie Kessels, een schrijfster die slechts bij een klein publiek bekend is, maar erg positieve recensies kreeg voor haar eerdere boeken. In Brullen schrijft ze genuanceerd over een vrouw met een lawaai neurose. Waarom verdraagt ze (bepaalde) geluiden niet en hoe kan ze ermee overweg?
– Lila van Marilynne Robinson: Lila Dahl is de vrouw van de Lila Marilynne Robinsonpredikant John Ames, waarover Robinson eerder schreef in haar Pulitzer Prize-winnende boek ’Gilead’. Een intrigerende roman over een vrouw-uit-de-goot die zich bekeert maar niet schroomt om God, het geloof en zichzelf te bevragen en te confronteren in een Amerikaans-christelijke setting.
– De herdruk van Ida Simon’s Een dwaze maagd was zo succesvol dat Cossee nu ook een novelle heeft laten herdrukken, In memoriam Mizzi. Mizzi is een hond in kamp Westerbork en later Theresiënstadt die kan glimlachen en de omstandigheden van de gevangenen verzacht.
 De lege stad van Simone van der Vlugt: een historische roman die zich afspeelt in Rotterdam tijdens de tweede wereldoorlog, een verhaal van overleven van een jonge vrouw wiens halve familie is omgekomen bij de bombardementen

Activiteiten in Utrecht en omgeving:
– Zondagmiddag 19 april staat Salon Saffier in het teken van Dwars tegen de keer. Ida GerhardtDwars tegen de keer, de biografie over Ida Gerhardt. Mieke Koenen, schrijfster van de biografie zal een portret schetsen van haar leven en werk, rijkelijk geïllustreerd met beelden. En daarnaast zal ze vertellen over haar zoektocht naar materiaal voor de biografie.
Meer en uitgebreide info: http://www.salonsaffier.nl/Programma+informatie.php?id=229&nav=2

– Op 28 maart is in première gegaan de film Suites Françaises, naar het gelijknamige boek van Irène Suites Françaises Irène NémirovskyNémirovsky, in het Nederlands vertaald als Storm in juni. Het doet rechtstreeks verslag van de uittocht in juni 1940, toen stromen vluchtelingen Parijs verlieten. Het lot van allerlei Franse families, van de voornaamste tot de armste, raakte met elkaar verweven. Irène Némirovsky beschrijft de ontelbare kleine en grote lafheden en het broze saamhorigheidsgevoel van een volk op de vlucht. Zelf werd ze in 1942 als statenloze joodse weggevoerd. Het is haar net gelukt om het manuscript van Storm in juni  aan haar toen 13-jarige dochter te geven, die vervolgens op haar 74e (in 2004!) besloot dat het gepubliceerd mocht worden. In Utrecht draait de film in het Louis Hartlooper complex. In de bibliotheek hebben we het levensverhaal van Irène Némirovsky, geschreven door Elisabeth Gille, in huis. Meer info: http://www.filmtotaal.nl/film.php?id=25443

Bibliotheek-nieuws
– Allereerst excuses aan degenen die begin maart voor een dichte deur hebben gestaan. A.g.v. plotselinge familie-omstandigheden kon ik niet in de bibliotheek aanwezig zijn en was ik niet in staat om instant vervanging te regelen.
– We zijn nog steeds op vrijdagmiddagen en soms op zaterdag met een aantal mensen in de bibliotheek bezig met het catalogiseren. Het vordert gestaag (zie catalogus). De bibliotheek is dan gelijk ook open en iedereen kan binnenlopen om onze boeken in levende lijve open te slaan, te lenen en lezen. In de kalender op de site kun je zien wanneer we er zijn.
– Regelmatig blijkt dat de vrouwenbibliotheek weinig bekend is in de stad (en daarbuiten), en daarnaast dat zodra mensen binnen stappen ze enthousiast zijn over de ruimte en de collectie. Graag zouden we daar verandering in brengen met meer PR. Wie zou ons daarbij willen helpen? Met het maken van een folder, meer bekendheid via sociale media of anderszins? Of met het in mailchimp omzetten van onze nieuwsbrief? Als je er meer over wilt weten of je aan wilt melden, kun je contact opnemen via info@vrouwenbibliotheek.nl of 06-48498545.

Nieuwe boeken in de bibliotheek   
Weerwater van Renate Dorrestein, Stil in mij. Overleven bij de nonnen van Daniëlle Hermans en Esther Verhoef, Dwars tegen de keer, Leven en werk van Ida Gerhardt door Mieke Koenen.

Nieuwe recensies van deze maand als link bijgevoegd:
http://vrouwenbibliotheek.nl/2015/03/04/de-noordzeemoorden-deel-1-en-2-door-isa-maron/
http://vrouwenbibliotheek.nl/2015/03/16/ana-mladic-door-clara-uson/
http://vrouwenbibliotheek.nl/2015/03/21/christiane-f-mijn-tweede-leven-door-christiane-v-felscherinow/

De leenbijdrage voor 2015 is opnieuw vastgesteld op € 25,-. Je kunt hiervoor onbeperkt boeken lenen en/of vriendin/vriend van de bibliotheek zijn. Iedereen die boeken leent en/of wil gaan lenen wordt vriendelijk verzocht dit bedrag over te maken op banknummer NL71 INGB 0009 2669 95 ten name van Stichting Es Scent ovv naam en ‘leenbijdrage 2015‘. Eenmalig een boek lenen kan ook. De bijdrage hiervoor is € 1,- per boek.

Op www.vrouwenbibliotheek.nl is meer informatie over de bibliotheek te vinden, de nieuwsbrief is ook te lezen via

Naast de aangekondigde openingstijden blijft het altijd mogelijk om op afspraak een bezoek te brengen aan de bibliotheek.
U bent van harte welkom.

Marjolein Datema/Olaf Janssen                                                                                       Utrecht,  31 maart 2015