Recensies

‘Wie ben ik als niemand kijkt’ door Liesbeth Woertman

Een andere kijk op de ouder wordende vrouw

Niet zo lang geleden had ik een oude Volkskrant Magazine in de hand. Daarin stond een interview met Liesbeth Woertman, auteur van Wie ben ik als niemand kijkt: Een andere kijk op de ouder wordende vrouw.Vooral het verhaal over het miniscule vlekje bloed, dat uitgezaaide baarmoederhalskanker bleek te zijn, maakte indruk op mij. Het lichaam, dat zomaar ziek wordt. Of zoals sommigen het dan ervaren: je in de steek laat.

Niet lang na het lezen van het interview kreeg ik van de Vrouwenbibliotheek de mogelijkheid om Liesbeth Woertmans boek te lenen en te recenseren. Graag! Het Volkskrant-interview en de verhalen van een collega die het boek had gekregen voor haar 65ste verjaardag, hadden mij nieuwsgierig gemaakt.

Mijn nieuwsgierigheid ging over hoe zij tegen het lichaam aan zou kijken, als ex-kankerpatiënte. Ik dacht eigenlijk, op basis van de publiciteit, dat het vooral zou gaan over hoe de buitenwereld kijkt naar dat lichaam – dus over de societal (of male) gaze en het ouder wordende vrouwenlijf. Van die blik kun je natuurlijk allerlei verwachtingen hebben: van ‘lekker eigenwijs’ (een hoop kleuren en make-up) naar onzichtbaar (ga je dan meer jatten in de winkel als niemand je ziet?)  en verder naar afschuw (de reacties op Patricia Paay in de Playboy van een paar jaar geleden in herinnering). Naast deze verwachting was ik ook benieuwd of ze wat zou zeggen over het lichaam als plek waarin je woont, als vehikel voor je wensen, als deel van je zijn – dus van binnenuit, zeker tegen de achtergrond van het interview over haar ziekte.

Zowel de buitenkant van dat lichaam, de binnenkant ervan, de verhouding van de binnenkant tot de buitenkant als de invloed van de buitenkant op de binnenkant, komen aan bod. In die zin vertelt Liesbeth Woertman veel rondom het onderwerp – waarbij het zeker niet alleen over het lichaam en het uiterlijk gaat, maar ook over de maatschappelijke positie van de oude(re (wordende)) vrouw en haar reis in zingeving en spiritualiteit. Liesbeth houdt zich bezig met verschillende kanten van de oudere vrouw – de rol in gezin en maatschappij, de individualisatie tot zorggever, de behoefte aan rolmodellen, het begrip ‘ouderdom’ en succesvol verouderen, tevredenheid met het eigen uiterlijk, ideaaltypische invulling van het leven voor verschillende cohorten van vrouwen, ouderdom op een zinvolle en gezonde manier invullen, en een rijk leven met inzicht en spiritualiteit bereiken – levenskunst leren en uitvoeren! Zij doet zo veel aspecten van het onderwerp aan, dat het hier te ver zou voeren om het geheel samen te vatten.

En hoe is het boek om te lezen? Enerzijds is de hoeveelheid aspecten die over het onderwerp besproken wordt aantrekkelijk – ook omdat Liesbeth heel prettig en informeel schrijft over filosofie en onderzoek. Anderzijds waait haar verhaal daardoor redelijk uit. In ieder geval was dat zo voor mij, misschien omdat ik gewend ben aan non-fictie die een redelijk strakke opzet volgt (van probleemstelling naar conclusie), terwijl zij wat meer associatief lijkt te werken. Maar in de laatste hoofdstukken krijgt het boek meer structuur, en lijkt de spirituele oudere vrouw een soort kroon op de ontwikkelingen, die in eerdere hoofdstukken zijn geschetst. Dus op die manier heeft Wie ben ik als niemand kijkt een goed einde.

Wat mij vooral van het lezen bij blijft, is dat ik me vaak geïnspireerd en aangemoedigd heb gevoeld. En straks, als ik nóg ouder ben dan nu, hoop ik dat ik ook een wijze levenskunstenares word!

Uitgeverij      Ten Have, 2022
Pagina’s        176
ISBN             978 9025 911 027

Recensie door Jonna Lind, september 2023

 

 

image_pdfimage_print
Share

One comment

  • Geef een reactie

    Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

    Powered by: Wordpress
    Geverifieerd door MonsterInsights