Recensies

‘7B’ door Aafke Romeijn

De eerste regels van 7B geven een inkijkje in de gevoelens van de provincie Groningen, die al veel ervaring heeft met gewroet in haar grond vanwege de gasbellen, maar in 2028 met andere activiteit te maken krijgt:
Toen ze met graafmachines kwamen, wist ik nog niet hoe diep en breed de gaten zouden zijn die ze de jaren erna in mijn oppervlak zouden slaan

Dit is het begin van gebouw 7B, dat doet denken aan de kille, functionele stad geregeerd door een totalitaire overheid in de dystopische roman Blokken van Ferdinand Bordewijk. 7B is een outsourcingcompound gebouwd door Konnekt, door de overheid opgericht na de mediaschandalen in 2025 waarbij Facebook een grote rol speelde in politieke beïnvloeding. Vanaf dan is Konnekt hét sociale medium waar je ook voor overheidszaken afhankelijk van bent en dus eigenlijk niet zonder kan. Niet alleen het leven in de gebouwen van Konnekt is kleurloos; grote delen van de West-Europese bevolking zijn getroffen door kleurloosheid, een ziekte die zijn oorsprong vindt in voedingssupplementen toegediend aan zwangere vrouwen. De schaarste aan grondstoffen (lithium) voor medicatie voor de kleurlozen heeft geleid tot oorlog om gebieden in Turkije. Onder dreiging van griepepidemieën en aanslagen van de antikleurloosheidsbeweging heeft de overheid verregaande veiligheidsmaatregelen ingevoerd onder minimaal protest.

In 2040 betekent dit dat het monitoren van elke beweging van iedere burger doodnormaal is en wordt de bewegingsvrijheid gereguleerd middels kleurcodes en zogenaamde permissies om drukte te voorkomen. Menno Mostert en zijn kleurloze gezinsleden wonen in 7B. Zowel Menno als zijn vrouw Hannah werkt voor de overheid. Menno is als soldaat op uitzending geweest in Turkije en lijdt aan PTSS. Hannah beoordeelt als moderator content voor Konnekt en komt dagelijks in aanraking met gruwelijke beelden. Waar in het Boekenweekgeschenk Wat wij zagen (2021) van Hanna Bervoets dit soort moderators onder erbarmelijke omstandigheden werkt en langzaamaan vatbaar gebeukt wordt voor fake news en complottheorieën, is moderator in 7B juist een gewilde en goed gefaciliteerde baan waarbij ze in haar werkweek volop tijd krijgt om eigen activiteiten te ontplooien en uitgebreid intervisiegroepen te bezoeken. Ondertussen komt Kim Zwakhals, agent voor de Europese Antiterreurdienst (ECTA), voor een nieuwe opdracht vanuit Brussel naar Oost-Groningen.

Aan de hand van hun levens leren we deze wereld in de nabije toekomst kennen. Het verhaal komt langzaam op gang. Tot hoofdstuk 7B (zou dat toeval zijn?) is het vooral beschrijvend, daarna is de roman meer plotgericht rondom de vraag hoe het kan dat beelden van marteling door de overheid zijn toegelaten door de moderators van Konnekt. Het grappige is dat de gebeurtenissen net niet aansluiten op ons huidige tijdperk. Er wordt gerefereerd aan gebeurtenissen in 2020 en eerder die niet met de werkelijkheid stroken. Door grote overeenkomsten als vrijheidsbeperkende maatregelen om epidemieën te bestrijden, kleurcodes zoals bij het KNMI, terroristische dreiging en een nieuw IJzeren Gordijn tussen West- en Oost-Europa, maar ook kleine details als een verwijzing naar koningin Amalia is deze dystopische wereld echter wel invoelbaar realistisch.

Uiteindelijk werken de verhaallijnen van het gezin Mostert en agent Kim Zwakhals naar een weinig spectaculaire ontknoping in de ruïnes van 7A (de eerdere, mislukte poging om in Oost-Groningen een compound te stichten) toe. 7B leest daardoor vooral als een enigszins belerende waarschuwing voor de gevolgen van vrijheidsbeperkende maatregelen omdat overheden feilbaar zijn. Het plot en de personages hielden mijn aandacht niet vast. Alleen over Eva en haar bijzondere carrièreswitch van terrorist naar minister had ik graag meer gehoord. In 7B is ze slechts een bijfiguur, maar in Aafke Romeijns eerste boek Concept M schijnt ze de protagoniste te zijn.

Van iemand die naast schrijfster singer-songwriter is, had ik mooier taalgebruik en een beter gecomponeerd verhaal verwacht. De roman is duidelijk gericht op jongeren en bevat mede daardoor veel Engelse woorden. Dit past in de sfeer van science fiction, maar levert soms ronduit lelijk Nederlands op, zoals wanneer een gebouw omschreven wordt als ‘architecturale fail’. Aafke Romeijn lijkt moeite te hebben om precies te verwoorden wat ze wil zeggen, terwijl de eerste regels, waar ik ook deze recensie mee open, zo veelbelovend waren. Haar metaforen slaan regelmatig de plank mis, bijvoorbeeld als ze spreekt over “een polonaise van mini-apocalypsen die schijnbaar richtingloos door de kamer host”. Door clichématige vergelijkingen als ‘beschavingen die vallen als een rij dominostenen’ of ‘een bloem van bloed op een wit t-shirt’ komt het verhaal niet echt tot leven. Grote stukken uitleg over het ontstaan van deze futuristische maatschappij, waar ook nog veel herhaling in zit, halen de vaart eruit. In een antwoord op een negatieve review van een lezer op Goodreads geeft Aafke Romeijn zelf aan dat door het vele schuiven met stukken tekst uiteindelijk inconsistenties in het boek geslopen zijn. Zonde.

Uitgeverij      Arbeiderspers, 2021
Pagina’s       263
ISBN            978 9029 544 160

Recensie door Kim ter Beke, maart 2022

 

Share

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Powered by: Wordpress