Recensies

‘Een man zijn’ door Nicole Krauss

Een man zijn is een bundel van tien korte verhalen, die níet gaan over hoe het is om een man te zijn, maar over allerlei soorten relaties tussen mensen: vriendinnetjes op een internaat, een grootvader die net uit een coma is ontwaakt en zijn pasgeboren kleinzoon ‘kaapt’, een vader die zijn dochter zijn huis in Tel-Aviv nalaat, jonge meiden vroeger en na jaren, een man en een vroegere vriendin in een vluchtelingenkamp, een beroemd landschapsarchitect, zijn assistent en een gruwelijk geheim, een oude weduwe die een smoes verzint omdat ze haar volwassen kinderen niet durft te zeggen dat ze een nieuwe man heeft. Het zijn personages die worstelen met hun relaties en zich tevens moeten verhouden tot hun Joodse cultuur en de Joodse tradities.

Van Nicole Krauss las ik eerder Donker Woud. Mijn recensie op begon zo: ‘Een hypnotiserende roman die je van de eerste pagina tot de laatste gevangen houdt. Dat het verhaal zo pakkend is, komt door de voortdurende onderstroom, suggestief en verhullend over de verlangens van de twee hoofdfiguren, beiden vastgelopen in hun bestaan en op zoek naar iets…’ *

Twee verhalen in deze bundel troffen mij bovenal, omdat de superbe schrijfster van Donker Woud  hierin ten volledig aanwezig is.

Het titelverhaal, Een man zijn.
Een Joodse vrouw is met haar twee zoontjes en haar vader aan zee. Zij beschrijft haar vader kort, maar roept magnifiek een onderliggend verhaal op: “Op een dag, in de loop van vele jaren- er is geen andere manier om het te verwoorden – nam hij al zijn grote woede mee de zee op. Nam haar de wind uit de zeilen en kwam zonder ballast terug.” Na de overweging over haar vader denkt ze na over haar minnaar, die ze de Duitse bokser noemt. Ze vraagt zich af of ze zonder hem kan, en denkt over vrijheid en beperkingen. Ze stelt hem haar diepgevoelde vraag of hij een nazi zou zijn als hij eerder was geboren… Er is een tussenscene over een bevriend echtpaar dat hun huwelijk opengooit en het eindigt met een prachtige liefdevolle scene, waarin ze naar haar twee jonge zonen kijkt. De oudste is nog een magere jongen, die verlangt naar verliefdheid, maar waarvan ‘het lichaam geen gelijke tred met hem houdt.’ De kleinste is ‘nog te jong om te verlangen naar verliefd-zijn. Hij wordt omgeven door liefde en daar is hij voorlopig nog tevreden mee.’

Ook trof mij het verhaal Eindtijd.
Een Joods ouderpaar gaat scheiden “op vriendschappelijke wijze, klaar voor nieuwe avonturen” na 25 jaar huwelijk, dat op orthodoxe wijze is gesloten. Ze hebben afstand genomen van het joodse geloof. De vader zal na de scheiding naar zijn opgraving in Megiddo (Armageddon) gaan en de moeder naar haar zorgbehoevende moeder in Wenen. Oudste dochter Rachel zit op een universiteit en loopt ergens stage. Het is het verhaal van de jongste dochter, Noa, die in de laatste klas van de middelbare school zit en een baantje heeft bij een bloemist. Zij eist dat zij voorlopig thuis kan blijven wonen zonder toezicht. Rondom de stad woeden heftige branden.
De progressieve ouders nemen de dochters mee naar de rituele joodse scheiding. De synagoge is vervallen en de rabbijn is een jonge magere man met een vlassige blonde baard, die niet ouder lijkt dan een jaar of twintig. De joodse godsdienst maakt geen problemen bij een scheiding. De moeder moet haar handen tot een kom vormen en de vader moet zeggen: “En nu laat ik u vrij, onthef ik u van verplichtingen en scheid ik van u opdat het u vrijstaat om op eigen gezag te trouwen met enige andere man naar wie uw begeren uitgaat. Vanaf deze dag mag geen enkel persoon bezwaren tegen u inbrengen, en u wordt toegestaan aan iedere man.”
Het zijn de wederwaardigheden en de overwegingen van Noa in het huis in haar stad met de branden, bij de bloemist, op een trouwerij en bij de jonge rabbijn waar Noa een paar dagen later de joodse scheidingsakte naartoe brengt. Haar familie valt uiteen en ze moet haar eigen weg vinden.

Uitgeverij           AmboAnthos, 2020
Pagina’s             278, inclusief verklarende woordenlijst
Vertaald              uit het Engels door Rob van der Veer (To be a man)
ISBN                   978 9026 333 453

Recensie door Hannah Kuipers, februari 2021

*Zie op de VB website: https://vrouwenbibliotheek.nl/2018/03/06/donker-woud-door-nicole-krauss/

Share

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Powered by: Wordpress