Recensies

‘Kersenhout en oude gevoelens’ door Marica Bodrožić

De hoofdpersoon, tevens ik-figuur, is de bijna 40-jarige Arjeta Filipo. In de eerste zeven dagen na haar verhuizing naar een appartement in Berlijn kijkt ze in zeven hoofdstukken terug op haar leven en probeert haar herinneringen onder ogen te zien. Haar moeder, die ook in Duitsland woont, verplicht haar daar als het ware toe door tientallen plastic zakken vol foto’s van scherven en brokstukken van de geschiedenis bij haar te brengen. Zelf voelt ze dat er leemtes in haar herinneringen zijn. Die leemtes, waarin vogels pikken (de schrijfster gebruikt veel mooie metaforen uit de natuur), bezorgen haar ook migraine en zelfs absences. Arjeta komt uit voormalig Joegoslavië, maar is op haar 10e naar Duitsland verhuisd. Er wordt gesproken over de belegerde stad; waarschijnlijk Sarajevo. Haar vader is in deze oorlog omgekomen en haar twee kleine broertjes zijn al voetballend door een granaat om het leven gekomen. Arjeta gaat in Parijs filosofie studeren en woont daar samen met de Japanse Horimi en Nadesja in een appartement in de wijk Bastille. Het is een intieme vriendschap en ze genieten van het Parijse uitgaansleven, waar veel vluchtelingen in opgaan. Toch draagt ze de oorlog met zich mee en voelt zich soms schuldig.
Mijn moeder en vader zijn in de stad gebleven. Kelder, angst. Granaten, honger, vuur, vlammen, overal vlammen. Huizen zonder ramen. Ik mag daarentegen door Parijs wandelen en kan terugvallen op mijn bankrekening bij de Credit Lyonnais. Ik heb een leven, terwijl degenen, die thuis zijn gebleven voor hun leven vrezen. Ze tellen voornamelijk granaten en maken lijsten met namen van de doden en ik eet croissants; die zijn lekker.”      (pag. 49)

In een van de vele cafés, waar ze dagelijks eten en drinken, ontmoet Arjeta de schilder/fotograaf Arik. Ze wordt smoorverliefd, maar deze man houdt afstand, hij objectiveert de vrouwen meer dan dat hij zich geeft. Hij overschrijdt bij Arjeta alle intieme grenzen, maar zij realiseert zich later pas, dat hij nooit dichtbij haar kan blijven of verantwoordelijkheid kan nemen voor een vaderrol.
Ik was de nederige vis, die helemaal uit zichzelf in zijn net zwom.”        (pag. 101)

Als Arjeta hoort dat zij lang niet het enige meisje is voor Arik, vraagt ze zich af hoeveel aandacht Arik nog verdient. Hoewel ze ook mild over hem denkt, wanneer hij overleden is, kan ze toch eindelijk kiezen voor een toekomst en keert ze vanuit Parijs terug naar Berlijn. Daar wordt ze in navolging van Horimi kostuumnaaister. Ze zal ook teruggaan naar haar grootmoeder in Istrië. Daar liggen de mooiste herinneringen van haar jeugd, daar aan zee, onder de moerbeiboom.
Het nieuwe leven wacht niet in het verleden. De tijd is een kofferdrager, een vriend dus deze keer. Een weg met onbekende bestemming. Bij alles wat vergaat groeit de boom nog steeds de toekomst in, dat weten we; niets zal blijven en alles zal blijven bestaan. De wetende stappen lopen het onzichtbare in. Ik leef, ik ben, kom mee!”      (pag. 111)

Op haar 5e dag in Berlijn denkt ze ook terug aan die andere etnische oorlog; aan de fascisten en aan haar Joodse vrienden, die daarvoor ook gevlucht zijn naar Frankrijk en net zoals haar moeder begrijpt ze haar jeugdvriendje niet, die nationalistische sympathieën krijgt.

Op de 7e dag maakt Arjeta de balans op ‘en zag dat het goed was.’ Ze is er in geslaagd haar ervaringen en herinneringen onder ogen te zien; en opnieuw een plaats te geven in een hoopvol leven, “want een nieuw leven is altijd de som van vorige levens.”

Kersenhout en oude gevoelens is een mooie dichterlijke roman, waarin niet zozeer de gebeurtenissen centraal staan, maar het proces van de worsteling om het leven zelf. Het is de middelste roman van een trilogie over liefde, identiteit en de kronkelwegen van het geheugen. Alleen Kersenhout en oude gevoelens is naar het Nederlands vertaald. Het werd in 2013 met de EU-literatuurprijs bekroond.

Marica Bodrožić (1973) groeide tot haar tiende op bij haar grootvader in een dorp in Kroatië. Daarna is ze bij haar al eerder naar Duitsland geëmigreerde ouders gaan wonen.

Uitgeverij      De Geus, 2017
Pagina’s       224
Vertaald        uit het Duits door Josephine Rijnaarts en Irene Dirkes (Kirschholz und alte Gefühle)
ISBN             978 9044 536 461

Recensie door Ammy Langenbach, februari 2021

 

Share

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Powered by: Wordpress