Recensies

‘Nouveau Fuck’ door Stella Bergsma

Manifest –

Na lezing van Nouveau Fuck wordt duidelijk dat dit manifest helemaal in de Vrouwenbibliotheek thuishoort. Het is een origineel, ronkend, energiek, bevlogen document, passend in onze tijd van #metoo en #Black Lives Matter, met een beeldend en grappig woordgebruik. Nuttig voor iedereen die ‘geen zin heeft in de performance van een persoonlijkheid….Voor iedereen die mens wil zijn in plaats van beeld.’

Stella Bergsma (schrijfster, gast bij praatprogramma’s) heeft een zeer krachtig pleidooi, nee een dringend advies, geschreven – vergezeld van honderden ‘fucks’ – aan (merendeels) vrouwen om het niet langer te pikken dat ze door mannen (bewust en onbewust) dagelijks worden beledigd, gekwetst, weggezet, zonder dat ze die mannen van repliek dienen.

Haar openingszinnen: “Welkom in de wereld, Fuckers. Die briljante beerput vol echt en onecht. Vol onbewuste ongelijkheid. Ongeëvenaarde onzin. Onvermoede, onvermogende, onverkwikkelijke ongelukken….Waar niemand gelijk is en iedereen gebukt gaat. Behalve  wij. Wij gaan staan. De toekomst in. Het heden oprekken. De dagen verderop vormen….”

Nouveau Fuck is volgens haar definitie en een verse manier van kijken. De lezers kunnen Nouveau Fuckers’ worden. Stella Bergsma spreekt ze in haar manifest aan met Fuckers. Jammer dat ‘Fucker’ eigenlijk een verkeerd gekozen woord is, omdat het een negatieve klank heeft. Mogelijk heeft de schrijfster ‘Fucker’ gekozen als geuzennaam.

Wil je je haar manier van kijken eigen maken dan moet je‘zeven stellingen, zeven regels in acht nemen’. Waar het om gaat is dat een ‘Fucker’ niets opkropt, maar alles wat tegenstaat eruit gooit. Niet op een botte manier, geen geklaag, geen schuldigen aanwijzen, maar constateren, fileren en hervormen: ‘luchtig lak en schijt met stijl’.

Vrouwen zijn eeuwen lang verketterd, beroddeld, beschimpt, beschaamd, afgekeurd, buitengesloten en binnen opgesloten, ingepakt in verhullende kleding, weggehouden van onderwijs en ontwikkeling. Vrouwen zijn gaan geloven dat ze niet deugen en dat ze braaf moeten zijn, dat ze niet mogen opvallen (behalve uitblinken in wat gangbaar is) en moeten doen wat mannen zeggen.

Stella Bergsma heeft een eigen versie van assertiviteit die ze ‘Dwarsleven’ noemt. Handvaten voor ‘Dwarsleven’ zijn de vijf Wezen: Wees slecht, Wees woedend, Wees onbeschaamd, Wees onbescheiden, Wees gevaarlijk. Hoofdstukken waarin Stella alle mogelijke situaties beschrijft die voor vrouwen van een beetje pijnlijk tot super-super pijnlijk zijn. Bedoeld om de ‘Fucker’ de ogen te openen, situaties te herkennen en te sterken bij het ervaren van discriminatie die je nog steeds dagelijks ondervindt. Omdat die al eeuwen institutioneel is. Ook voor mannen is er een schat aan informatie, die ze van hun onwetendheid kan afhelpen, zodat ze een begin kunnen maken met hun seksistische opmerkingen die vrouwen kwetsen, achterwege te laten.

Haar suggestie in het hoofdstuk Wees slecht om een anti-selfie te schrijven is ronduit kostelijk. De ‘Fucker’ wordt gevraagd een aantal pagina’s vol te schrijven met alles wat die aan zichzelf afkeurt, en/of stom achterlijk en walgelijk van zichzelf vindt. “Maak een lijst met al je lelijkheden. Klei met je kwaadaardigheid en veeg je verdorvenheid uit. Geef toe dat je schromelijk tekortschiet, dat je feilbaar bent en niet deugt. Prop die pracht maar op papier! Tik je zelf mens.” Alle negativiteit die jij (en je moeder en je grootmoeder, etc) om je oren hebt gehad, is bij je naar binnen  geslopen en heeft een zeer negatief zelfbeeld bij je heeft achtergelaten. Van binnen ben je woest en razend, laat je je woede niet zien, maar dekt die af met angst, braafheid, grapjes, koketterie, kinderachtigheid, etc. De ‘Fucker’ dient te stoppen met het toedekken.
Zo’n anti-selfie kan beslist een eye-opener zijn. Mijn suggestie is je lijst naar Stella Bergsma op te sturen. Misschien krijg je vervolg-adviezen.

Stella Bergsma vertelt over de man die haar leven redde, haar psycholoog Max Hamburger, die haar hielp zichzelf te vinden. Uit haar woede en razernij kwam een aardige vrouw tevoorschijn, met een vrij groot hart en een royale lach.Toen ik mijn duisternis hardop mocht zeggen, bleek er allerlei licht mee te komen.”
Dit blijkt het doel van haar manifest. “Ik wil jullie semi-femipsychiater zijn. Je literaire zelfhulptherapeut, die roept:  gooi al je bagger eruit. Zodat je daarna gewoon kunt zijn wie je bent …” en ze adviseerthaar ‘Fuckers’ dat ‘Met stijl’ te doen. Maar getuige haar therapie-ervaringen heeft Stella zelf geen semi-femi-halfslachtig- psychotherapeutisch werk gedaan.

Stella kan wel zeggen doe het ‘Met stijl’, na tig jaren therapie bij haar psychiater, maar dat kun je na het lezen van haar manifest echt niet. Noch een anti-selfie, noch eruit gooien wat je dwars zit, zal iemand ‘de stijl’ leren, die Stella voorstaat. Zij heeft een lange periode van therapie gehad voordat ze het licht zag na de duisternis. Met behulp van haar psychiater heeft ze haar woede leren kennen. Ze beschrijft hoe diep en hoe krachtig haar blinde razernij was. Ze kon hem onder ogen zien omdat ze de steun en de aanwezigheid had van haar therapeut. Ze leerde de kracht van die woede te voelen en die op een goede manier naar buiten te brengen. Ze wilde niets meer slikken. En ze kreeg toegang tot haar liefde. Dat is wat ze ‘Met stijl’, noemt.

Door dit manifest te lezen krijg je niet zomaar deze hogeschool-vaardigheden in je schoot geworpen. Het manifest kan slechts als wekker fungeren om je wakker te maken en je duidelijk te laten zien, in wat voor situaties, je van alles slikt en pikt. Alleen je woede uiten, is echt niet effectief. ‘Met Stijl’ vraagt jaren therapie of jarenlang oefenen. Alles wat we in woede zeggen wordt misschien wel gehoord, maar dringt meestal niet door. Agressie roept contra-agressie op. Je bent dan misschien geen ‘braaf meisje’meer, maar kun je er al tegen een ‘vuile bitch’genoemd te worden?

Nouveau Fuck is vooral een grappige, inspirerende introductie in andere gedragsmogelijkheden in discriminerende situaties, in anders daarin met jezelf omgaan.

Uitgeverij         Nijgh en Van Ditmar, 2020
Pagina’s           96
ISBN                 978 9038 808 697

Recensie door Hannah Kuipers, juli 2020.

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Powered by: Wordpress