Recensies

‘Kudos’ door Rachel Cusk

Kudos van Rachel Cusk gaat over menselijke onvolmaaktheid, over de kloof tussen willen en voor elkaar krijgen, over illusies laten varen om de werkelijkheid onder ogen te zien.

We zijn jaloers op het geduld van anderen, waarmee ze meer bereiken dan wijzelf met onze ambitie. We belijden een levensstijl waarin idealen centraal staan, maar vervallen in gewoontes en gemak. We hebben eigenschappen, die we bij onze verwanten waarnemen en verafschuwen, met hen gemeen.

We balanceren tussen verbondenheid en vrijheid, we schipperen tussen een comfortabel maar voorgevormd gezinsleven en eigenheid.

Dit perspectief op de mens geeft Rachel Cusk in romanvorm. Kudos is het laatste deel van haar trilogie, die in 2014 begon met Contouren en werd voortgezet met Transit. (Van beide boeken verschenen eerder recensies op deze website). In alle drie deze boeken is er een ik-figuur – een vrouw, schrijver van beroep, genaamd Faye – die een beschouwende rol vervult. In Kudos is dat vooral de rol van luisteraar, in de vele gesprekken waarvan het boek een aaneenrijging is.

Opvallend in de gesprekken is de ongewone openheid en vertrouwelijkheid. Schijnbaar terloops bespreken de verschillende figuren hun zielenroerselen met Faye. Of dit realistisch is, doet er eigenlijk niet toe. De persoonlijke gesprekken maken van Kudos een boek met diepgang waarin ideeën de ruimte hebben.

Dat de ik-figuur kenmerken met de auteur gemeen heeft, is vast niet toevallig. Ook zal niet toevallig zijn dat Faye zelf weinig aan het woord is. Journalisten die haar interviewen en passanten met wie ze in gesprek raakt, willen vooral hun eigen levensverhaal en hun persoonlijke visie op kunst en de samenleving aan haar slijten. Rachel Cusk laat op deze manier verschillende perspectieven aan bod komen en heeft een breed palet van gedachten in de roman kunnen verweven, zonder een bepaalde visie de boventoon te laten voeren.

De schrijfstijl van Rachel Cusk is levendig. De karakters van de personages komen duidelijk naar voren en hun uiterlijke verschijning en de omgeving waar de ik-figuur hen spreekt zijn beeldend beschreven. De zinnen in Kudos komen sierlijk, zangerig over. Wat ze vertellen contrasteert hiermee; de verhalen en ervaringen van de personages zijn juist rauw, rafelig, reëel.

Misschien is het deze tegenstelling waardoor Kudos zeer lezenswaardig is. De vorm – fictie – die Rachel Cusk gekozen heeft en haar stijl maken het een toegankelijk boek en brengen de diepe thematische lagen aan de oppervlakte. De levensechte beschrijvingen en dialogen maken de worstelingen van de personages herkenbaar. Kudos leest vlot, maar roept gedachten op die nog lang aanhouden.

Uitgever       De Bezige Bij, 2018
Pagina’s       200
Vertaald       uit het Engels door Marijke Versluys (Kudos)
ISBN             978 9403 132 402

Recensie door Fieke Boschman, juni 2020

 

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Powered by: Wordpress