Nieuwsbrieven

Juni nieuwsbrief

Beste leensters en andere belangstellenden,

“Juist als de wereld zo ingrijpend verandert als nu moeten we elkaar scherp houden en zelfstandig nadenken. Zelfs als de andersdenkenden het verkeerd blijken te hebben, dan moet je ze alsnog aanhoren.”
Deze uitspraak vond ik afgelopen weekend in een interview met Lionel Shriver. Het hele interview met de
Amerikaanse schrijfster, die momenteel in Londen woont, is zeer de moeite waard. Al gaat het nauwelijks over haar nieuwste roman De weg van de meeste weerstand, maar vooral over de huidige omstandigheden. Of het nu fictie of non-fictie is, Lionel Shriver snijdt graag ongemakkelijke en relevante thema’s aan. Daarbij mengt ze zich met scherp kijkende ogen, helder denken en een moedige pen in het maatschappelijke debat.
In De weg van de meeste weerstand verhaalt ze over onze collectieve sportverslaving die hard op weg is om een nieuwe religie te worden. Als de 60-jarige hoofdpersoon na een leven lang lichaam en geest trainen thuis zit met twee versleten knieën, en een verlaagde serotoninespiegel, hoopt ze troost en afleiding te vinden bij haar onlangs gepensioneerde echtgenoot. Maar hij wrijft onbedoeld zout in haar wonden door zelf, na zijn leven vooral zittend te hebben doorgebracht, voor het eerst de duursport vol overgave te omarmen. Hij laat zich ver over zijn grenzen meeslepen door een groep fanatieke gelijkgezinden, en zij blijft achter met haar lichamelijke gebreken, zorgen om haar man, en een knagende, diepe afgunst.
Lionel Shriver werd bekend met haar roman uit 2003 We moeten het even over Kevin hebben, dat ook werd verfilmd. Andere in het Nederlands verschenen romans van haar zijn o.a. De Mandibels, De nieuwe republiek, Big brother, De wereld na zijn verjaardag en Bezit. Daarnaast schrijft ze ook regelmatig non-fictie en allerlei journalistieke artikelen.
Link naar 2 interviews:
https://www.trouw.nl/cultuur-media/alsof-ze-een-mug-willen-doden-met-een-kanon~b8efa952
https://www.roelants.nl/blog/bericht/lionel-shriver-we-zijn-niet-in-oorlog-met-het-virus-we-plegen-zelfmoord/

Een opmerkelijke vrouw, die nu pas erkenning krijgt, is de Schotse virologe  June Dalziel Almeida (1930-2007). Ze was pionier in het in beeld krijgen, het identificeren en diagnostiseren van virussen. Haar vaardigheden op het gebied van elektronenmicroscopie bezorgden haar een internationale reputatie. En dat allemaal terwijl haar ’voorgeschiedenis’ niet eenvoudig was. June was een slimme leerlinge die naar de universiteit wilde, maar er was weinig geld. Op haar zestiende ging ze van school en aan de slag als laboratoriummedewerker. In die functie analyseerde ze met behulp van microscopen weefselmonsters. Zo ontdekte ze in 1964 een grijs rondje met kleine uitsteeksels eromheen, als de corona rond de zon. Wat ze zag, zou bekend komen te staan als het coronavirus en June Almeida had een cruciale rol in de ontdekking ervan. Daarnaast heeft ze nog vele andere bijdragen geleverd. Ze trouwde in 1954 met de Venezolaanse kunstenaar Enrique Rosalio Almeida. Samen kregen ze een dochter.
In de National Geographic over June Almeida: https://www.nationalgeographic.nl/geschiedenis-en-cultuur/2020/04/zij-ontdekte-decennia-geleden-al-coronavirussen-maar-kreeg

En dan opmerkelijk onveranderd:
Van 1 t/m 21 juni vinden de Spannende Boeken weken plaats. Ze staan ook dit jaar gewoon weer volgens de ’traditie’ “in het teken van Zomerlezen: lekker ontspannen met een stapeltje spanning. Spanning is het meest gelezen genre en in aanloop naar de zomervakantie zorgen thrillers voor 32% van de totale omzet uit de verkoop van fictie.” (van de CPNB- website) Hoewel er flink wat vrouwelijke thriller-schrijvers zijn, is de belangstelling voor thrillers de laatste tijd in de vrouwenbibliotheek niet heel groot. Hannah Kuipers heeft een tijd lang maandelijks een recente thriller gerecenseerd en voor ze daarmee in mei 2014 begon, heeft ze een item over thrillers op de website geschreven: https://vrouwenbibliotheek.nl/2014/04/24/thrillers-en-recensies-door-hannah-kuipers/
In de link https://www.allesoverboekenenschrijvers.nl/nieuwe-thrillers-mei-2020/ vind je de thrillers die ter gelegenheid van de Spannende Boeken weken zijn verschenen.
Gisteren is de Hebban Thrillerprijs 2020 bekend gemaakt, een nieuwe prijs voor de beste Nederlandstalige thriller van het jaar. Het is geen publieksprijs, wel hebben honderd ervaren thrillerlezers de shortlist bepaald uit het aanbod van de 176(!)  thrillers die in Nederland en België waren uitgekomen. De lezersjury heeft de prijs toegekend aan de Limburgse schrijfster Anya Niewierra voor haar boek Het bloemenmeisjeZe vonden het “Een origineel verhaal van uitzonderlijk hoog niveau, en roemde het taalgebruik (‘verzorgd en beeldend’), de plot (‘een vernuftig uitgekiende legpuzzel’), de rijke sfeer en de risico’s die de auteur durfde te nemen. Het bloemenmeisje gaat over tweelingzussen, die als baby van elkaar gescheiden werden. Théa had een gelukkige jeugd in Maastricht, terwijl Nina tot haar veertiende door haar moeder Mia werd verstopt in de desolate Pyreneeën. Hier schiep de gevoelloze moeder een eigen religie en leerde aan Nina dat mensen Duivels zijn. De zussen ontmoeten elkaar in de Pyreneeën als ze 43 zijn, hun moeder is dan al jaren geleden vermoord. Even later verdwijnt Théa onverwacht, Nina is wanhopig en gaat op zoek en stuit ook op het verleden van haar moeder en de moordenaar.

Deze maand zal de bibliotheek weer open zijn op de aangegeven tijden. Iedereen is van harte welkom om boeken te lenen en terug te brengen. Gezien de maatschappelijke omstandigheden wil ik iedereen verzoeken rekening te houden met de mogelijkheden en grenzen van eventuele andere bezoekers, en zich daar zo nodig aan aan te passen.
Voor wie liever niet zelf rondkijkt, maar toch graag iets wil lenen, is de mogelijkheid nog steeds aanwezig om op afspraak boeken af te komen halen. Via de mail kunnen wensen doorgegeven worden en kunnen we een afspraak voor het langskomen. De catalogus op de website (vrouwenbibliotheek.nl) staat ter beschikking om thuis te zoeken naar titels en/of schrijfsters, al zijn nog niet alle recente boeken daarin verwerkt.

Onlangs uitgebrachte titels
– Voor haar zeer goed ontvangen roman Wij zijn licht liet Gerda Blees zich inspireren door een woongroep in de Utrechtse wijk Lombok, die al enkele jaren bezig was voedsel als energiebron los te laten. Een van de leden overleefde dat niet. Door de ogen van de nacht, de buren, de twijfel, de vader van een van de huisgenoten, een sinaasappelgeur en vele andere personages en entiteiten zien we hoe elk van de betrokkenen een ander antwoord geeft op de vraag hoe Elisabeth kon overlijden, wie er schuldig is, en of de woongroep nog toekomst heeft.
– Jente Posthuma schrijft in Waar ik liever niet aan denk over de relatie tussen een zus en haar tweelingbroer door de tijd heen. Ze trekken tijdens hun jeugd heel veel samen op en lijken zo aan elkaar gewaagd dat ze zelfs afspraken voor de toekomst maken: als ze 28 zijn verhuizen ze samen naar New York. Maar opeens wil hij liever een tijdje zonder haar. Hij blijkt ten onder te gaan aan een zware depressie, en zijn zus lijdt daar eveneens onder, want ze raakt haar maatje kwijt. In de korte hoofdstukken kruip je als het ware steeds even in het hoofd van het belangrijkste personage, waarbij overigens ook veel andere onderwerpen binnen en buiten de familie voorbij komen. Veel gevoelens worden niet met zoveel woorden uitgesproken, maar worden juist voelbaar tussen de regels door.
– In Het wolkenpaviljoen schetst Jannie Regnerus de val en veerkracht van een architect die na zijn scheiding voor zichzelf en zijn dochter een nieuw thuis probeert op te bouwen. Hij komt tot het inzicht dat waar hij voor andere gezinnen huizen ontwerpt, hij zijn eigen thuis kwijt is. Niets lijkt meer voor de eeuwigheid, zijn ontwerpen krijgen op de tekentafel al een houdbaarheidsdatum opgelegd. Hij ervaart niet alleen een uitholling van zijn vak, maar ook van zijn ziel. Om zijn inspiratie te hervinden keert hij terug naar Japan, naar de tempels en tuinen die hem als jonge architect hebben gevormd. Hij verdiept zich in de rituelen rond de Ise Jingu-tempel, het heiligdom van 2000 jaar oud dat iedere twintig jaar wordt afgebroken en nieuw opgebouwd. Tegen de achtergrond van de Japanse cultuur reflecteert hij op zijn wortels, hoe het landschap van zijn jeugd van invloed is geweest op de loop van zijn leven.
– Ann Petry’s beschrijft in De straat een sinds kort alleenstaande jonge zwarte moeder, die uit alle macht probeert haar zoontje Bub betere kansen in het leven te bieden. Ze betrekt een uitgewoond flatje in Harlem, dat ze zich als werkende vrouw net kan veroorloven. Dat ze toevallig ook beeldschoon is maakt haar situatie alleen maar ingewikkelder, omdat alle mannen, wit of zwart, uiteindelijk maar één ding van haar willen. Als haar ongure huismeester door haar geobsedeerd raakt, laat ze niet met zich sollen. De roman is uit 1947, een tijd met een heel andere context voor de Afro-Amerikaanse bevolking, en is nu voor het eerst vertaald in het Nederlands.
– Hamnet van Maggie O’Farrell is een verhaal geïnspireerd op de zoon van William Shakespeare, die de inspiratie vormde voor het beroemde stuk Hamlet. Op een zomerdag in 1596 gaat Judith, een jong meisje uit Stratford-upon-Avon met een flinke griep in bed liggen. Haar tweelingbroer Hamnet zoekt overal vergeefs om hulp. Hun moeder, Agnes, is ver buiten het dorp met haar geneeskrachtige planten in de weer. Hun vader werkt in Londen als toneelschrijver. Beide ouders hebben nog geen idee dat een van hun kinderen de week niet zal overleven. Uit de recensies begrijp ik dat het een bijzonder verhaal is: van een zoon die in navolging van de liefde zijn vaders regels aan zijn laars lapt, van de vrouw voor wie hij valt, en van hun familie.
– Wolgakinderen is de 2e roman van de Russisch-Tartaarse Guzel Jachina, en gaat over de Sovjetrepubliek van Wolgaduitsers. Ze waren in de 18e eeuw als kolonisten naar Rusland gekomen en woonden in een afgesloten samenleving in dorpen langs de Wolga. Daar leidt Jakob Bach een eenvoudig leven als onderwijzer. Zijn leven verandert wanneer hem gevraagd wordt Klara, een boerendochter aan de andere oever, Duits te leren en hij op slag verliefd op haar wordt. Hun liefde kan echter niet ontsnappen aan de revolutie en de Burgeroorlog. Als Klara de geboorte van Anna niet overleeft, verliest Jakob voorgoed zijn spraakvermogen. Hoe kan hij, stom en helemaal alleen, het meisje beschermen? Het verhaal speelt tegen de achtergrond van de Russische geschiedenis, met de hongersnood, de Stalin-terreur en de deportatie van de Wolga-Duitsers.
– Emily St. John is een Canadese schrijfster. Ze is bekend geworden door een van haar eerdere boeken, Station Elf. Het gaat over een dodelijk griepvirus dat bijna de totale bevolking van de aarde uitroeit en een toneelgroep van Shakespeare-acteurs die van dorp naar dorp trekt. In deze tijd het vermelden waard. Onlangs verscheen van haar, Het glazen hotel, waarin de wereld van vlak voor een financiële crisis wordt geschetst. Er wordt een doodsbedreiging gegrift in de glazen muur van een vijfsterrenhotel op een eiland voor de kust van British Columbia. In Amerika stort een gigantisch ponzifraude-systeem in, met verstrekkende gevolgen voor ontelbare mensen. Jaren later verdwijnt een vrouw op mysterieuze wijze van het dek van een vrachtschip. Terwijl deze ogenschijnlijk verschillende gebeurtenissen ingenieus met elkaar verweven worden, beweegt het verhaal zich tussen het schip, de wolkenkrabbers van Manhattan en de wildernis van Vancouver Island.
– De Ierse schrijfster Anne Enright heeft vaker romans geschreven waarin moeders een memorabele (hoofd)rol speelden. In Actrice kijkt Norah terug op het bijzondere leven van haar moeder, de beroemde Ierse actrice Katherine O’Dell. Als jong meisje ziet Norah vanuit de coulissen hoe haar moeder de grote ster is in de theaters van Dublin en Londen. Katherines carrière bloedt later langzaam maar zeker dood, en bereikt een dieptepunt wanneer ze een filmproducent aanvalt. Ze wordt vervolgens opgenomen in een kliniek in Dublin. Norah besluit een boek over het leven van haar moeder te schrijven en ontdekt gaandeweg de prijs die haar moeder voor haar roem betaalde, en de weerslag daarvan op haar eigen leven.  Haar moeder werd zowel bejubeld als uitgebuit en zal daar de rest van haar leven de sporen van meedragen.
– Gespiegeld in een gouden oog van Carson McCullers wordt gekarakteriseerd als een beklemmende en ontroerende verhaal dat bij het verschijnen in 1941 bestempeld werd als immoreel en obsceen, vanwege de toespelingen op homoseksualiteit en seksuele passie, overspel en voyeurisme. De nieuw vertaalde roman begint met ‘‘Zo is er in een plaats in het zuiden enkele jaren geleden een moord gepleegd. De hoofdrolspelers in dit drama waren: twee officieren, een soldaat, twee vrouwen, een Filipijn en een paard.”
– Zweden staat bekend om haar thrillerschrijfsters. Inger Frimansson is een van hen. Ze heeft een groot aantal succesvolle psychologische thrillers geschreven, zoals Welterusten, mijn liefje en De schaduw in het water. Dat ze geen misdaad nodig heeft om spanning te creëren bewijst ze met De laatste kamers, een indringende psychologische roman. Hierin beschrijft ze het gevecht van een vrouw die van de buitenwereld afgesloten dreigt te raken, maar niet van plan is daarin te berusten. De vrouw wordt wakker in een vreemde kamer en weet niet hoe ze er terecht is gekomen, en waar haar kinderen en man zijn. Ze is haar tas en telefoon kwijt en kan hen niet bellen. Van het ouderwetse hotel waarin ze zich bevindt, blijkt de voordeur op slot te zitten. De gasten die ze tegenkomt reageren laconiek op de situatie en helpen haar niet verder. Is er een ramp gebeurd waardoor het hotel van de buitenwereld is afgesloten? Ondanks alle weerstand en geplaagd door geheugenverlies zet ze haar zoektocht naar haar kinderen voort.

Andere kort aangestipte titels:
– Slapen doen we later van de Duits-Hongaarse Zsuzsa Bank over twee goede vriendinnen die weten dat ze meer willen dan ze doen. Maar wat doen ze met dit leven, nu de helft er al opzit? En wat doet het leven met hen?
– De Goldbaum-dynastie van de Britse schrijfster Natasha Salomons is een familiegeschiedenis gebaseerd op een van de rijkste families, de Rothschildts: een familie die zelden in de openbaarheid treedt, maar de machtigste ter wereld is.
Het verbrande huis van Bodil de la Parra is een persoonlijk Surinaams familieverhaal.
– Dagen zonder jou van de Spaanse Elvira Sastre gaat over de innige verwantschap door de tijd heen tussen een grootmoeder (lerares, wier man vermoord is tijdens de Franco-tijd) en haar kleinzoon (die beeldhouwer is).
– Phineas feest is het debuut van Sophie Tak, waarin ze de gevolgen van geestesziekte op ingenieuze wijze invoelbaar heeft gemaakt.
– De dochter van de nazi van Louise Fein (G.Br.) vertelt het verhaal over de dochter van een Nazi SS-officier die verliefd wordt op een Joodse jongen.
– Stofzuigen in het donker van Jen Beagin (V.S.) wordt al “een oergeestige cultklassieker-in-wording” genoemd, en gaat over een schoonmaakster met allerlei ongezonde liefdesaffaires.

Non-fictie
– In Krabben – Van vrouw tot vrouw onderzoeken Daan Borrel en Milou Deelen waarom vrouwen geneigd zijn elkaar genadeloos te veroordelen. Waarom roepen Sylvana Simons en Romy Boomsma zoveel weerstand en woede op bij vrouwen en waarom wordt de uitgesproken zangeres Merol minder gehaat? Zijn vrouwen echt als krabben in een mand, elkaar naar beneden halend om zelf hogerop te komen? Door middel van gesprekken met diverse vrouwen en door onderzoek te doen naar elkaar willen Borrel en Deelen het tegenovergestelde leren: hoe kunnen vrouwen elkaar bevrijden van die neerhalende blik? Milou Deelen, een Groningse Vindicat-studente, werd zelf uitgemaakt voor ’aandachtshoer’ nav haar youtube fimpje en Daan Borrel is als journaliste en schrijfster begaan met de rol van vrouwelijkheid en seksualiteit.
– De Kopenhagen-trilogie is haar meest kenmerkende werk van de Deense schrijfster Tove Ditlevsen. In het eerste deel, Kindertijd, nu voor het eerst in het Nederlands vertaald, beschrijft ze hoe het is om op te groeien als buitenbeentje in het Kopenhagen van na de Eerste Wereldoorlog. Er brandt iets onbestemds, iets groots in haar. En ze weet dat ze op een dag moet ontsnappen uit de omgeving van haar kindertijd. Deel 2, Jeugd, gaat over de tienerjaren die voorafgaan aan haar eerste publicatie. Afhankelijkheid, het slotstuk, is een nietsontziend portret van een verslaving – en de weg daaruit. Tove Ditlevsen (1917–1976) werd jarenlang gezien als een schrijfster die niet in de literaire kringen van haar tijd paste; ze was een huisvrouw uit de arbeidersklasse met vier gestrande huwelijken en een sluimerende drugsverslaving, waar ze ook nog eens openhartig over schreef. Hoe anders is dat nu: een nieuwe generatie van veelal jonge lezers herontdekt wereldwijd haar oeuvre. Ze wordt nu gezien als een van de grote literaire sterren van Denemarken. Haar rauwe en springlevende proza krijgt eindelijk waardering.

Activiteiten en boeken-nieuws in Utrecht en daarbuiten:
– In podcasts van Oud-Utrecht spreekt Arjan den Boer met Utrechtse historici over de geschiedenis van de stad en hun fascinatie daarvoor. In een van de afleveringen is hij in gesprek met Jessica van Geel, die eerder I Love you Rietveld  schreef, over Truus Schröder (van het Rietveld Schröderhuis). Nu is ze bezig met een boek over het buurmeisje van Truus, verzetsheldin Truus van Lier. In september 1943 liquideerde deze 22-jarige studente de NSB-hoofdcommissaris Kerlen. Een maand later werd zij in Haarlem verraden en opgepakt. Ze belandde in concentratiekamp Sachsenhausen, waar ze al snel werd gefusilleerd.
Podcast-link: https://www.oud-utrecht.nl/wat-doen-wij/publicaties/podcast-oud-utrecht
– De musea zijn weer open voor een beperkt aantal bezoekers. Veel tentoonstellingen zijn verlengd, sommigen zijn speciaal samengesteld na de afgelopen maanden bezoekerspauze. In de volgende nieuwsbrief meer nieuws hierover en aanbevelingen.

Bibliotheeknieuws:
– Deze maand zal de bibliotheek weer gewoon open zijn op de aangegeven tijden. Iedereen is van harte welkom om boeken te lenen en terug te brengen. Zie ook bovenin de nieuwsbrief.
– De poëziegroep is onlangs weer begonnen met haar eerste digitale bijeenkomst, de leesgroep is vorige week op verzoek en uitnodiging uitgeweken naar een andere, veel ruimere locatie.

Nieuwe boeken in de bibliotheek
De kloof van Dorothea Tanning, Je brein aan de pil van Sarah Hill, Nouveau Fuck van Stella Bergsma, Viktor van Judith Fanto, De muren vielen om van Henriëtte Roosenburg, Kintu van Jennifer Nansubuga Makumbi, Dochters van China van Jung Chang, Restmens van Marjolein Visser, De Effingers van Gabriele Tergit;
en al wat ouder: Pussy Album van Stella Bergsma, Een handvol sneeuw en Huishouden van Jenny Erpenbeck, De geschiedenis van de liefde van Nicole Krauss

Nieuwe recensies van deze maand als link bijgevoegd:
https://vrouwenbibliotheek.nl/2020/05/04/opnieuw-olive-door-elizabeth-strout/
https://vrouwenbibliotheek.nl/2020/05/07/een-vrouw-apart-en-de-stad-door-vivian-gornick/
https://vrouwenbibliotheek.nl/2020/05/10/leugenaar-door-ayelet-gundar-goshen/
https://vrouwenbibliotheek.nl/2020/05/24/de-kloof-door-dorothea-tanning/
https://vrouwenbibliotheek.nl/2020/06/01/sontag-haar-leven-en-werk-door-benjamin-moser/

De leenbijdrage voor 2020 is opnieuw vastgesteld op € 26,-. Je kunt hiervoor onbeperkt boeken lenen en/of vriendin/vriend van de bibliotheek zijn.
Iedereen die boeken leent en/of wil gaan lenen wordt vriendelijk verzocht dit bedrag over te maken op banknummer NL71 INGB 0009 2669 95 ten name van Stichting Es Scent ovv naam en ‘leenbijdrage 2020’. Meer overmaken om de vrouwenbibliotheek extra te ondersteunen mag natuurlijk altijd. Eenmalig een boek lenen kan ook. De bijdrage hiervoor is € 1,- per boek, met een startbedrag van € 5,- per kalenderjaar.
Op www.vrouwenbibliotheek.nl is meer informatie over de bibliotheek te vinden en veel recensies, de nieuwsbrief is ook te lezen via onze website.

Marjolein Datema                                                    Utrecht, 2 juni 2020

 

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Powered by: Wordpress