Recensies

‘Het Tristan akkoord’ door Ewa Maria Wagner

Wat een heerlijke en boeiende roman om je door te laten verrassen. Als puzzelstukjes valt het verhaal van altvioliste Ev in elkaar en blijft het tot de laatste bladzijde toe spannend hoe haar verhaal er uit ziet.

In Het Tristan akkoord komen afwisselend het huidige leven van Eveline (Ev) in Nederland met haar partner Floris, stiefzoon Bo en Ev als altvioliste in het orkest en haar verleden: de jeugd in Silezië (Polen); de moeizame relatie met haar vader en het gezin; haar carrièrekeuzes in de muziek; de keuze voor haar levenspartners langs.

Aan het begin hoort Ev, dat haar contract bij het orkest waar zij al jarenlang als altvioliste werkt mogelijk wordt beëindigd vanwege bezuinigingen. Tot dat moment was muziek de leidraad en houvast in haar leven en het idee dat daar mogelijk een einde aan komt zet haar leven, denken en haar eigen geschiedenis op zijn kop. Wat volgt is een terugblik op haar roots, keuzes, haar liefde voor muziek, maar ook haar liefde voor de woorden en taal. Soms vertellend, soms reflecterend en soms filosoferend.
Het wordt een periode waarin een zoektocht ontstaat naar wie zij is, waarom ze dingen doet en deed, en waar zij nu naar toe wil. Tegelijkertijd is het een kijkje in een stukje (familie)geschiedenis in Silezië tijdens het communistisch regime.

Ik ben geen muziekkenner, zeker niet van klassieke muziek, maar ik werd gegrepen door de beschrijvingen van de dagelijkse taferelen binnen het gezin; de rol die woorden en taal hebben voor Ev en de psychologische diepgang in haar ontdekkingsproces naar wie zij is.
Haar positie binnen het gezin en vooral de relatie met haar vader boeiden me, omdat er van alles in de lucht hangt tussen hen wat pas aan het einde duidelijker wordt. En passant blijkt haar vader ook een geheim mee te dragen, dat zijn verdere leven zal inkleuren.
Als talenliefhebber geniet ik er van om te lezen wat taal met haar doet en hoe iedere taal, die zij beheerst een andere kleur geeft aan haar leven.

Door de gelaagdheid in de roman biedt het veel ruimte aan de lezer om die verhaallijn op te pikken, waardoor je het meest geraakt of geboeid wordt. Voor mij als germanist met historische inslag is dat vooral het historisch beeld van Silezië en het leven daar tijdens het communistisch regime; de invloed van het gegeven dat Ewa’s vader met Duitse roots daar in zekere zin een buitenstaander was; en haar relatie met taal en haar (psychologische) zoektocht.

Het verhaal en leven van Ev zijn doordrenkt met muziek en die muziek wordt dan ook vaak als metafoor gebruikt om situaties of gevoelens te beschrijven. Aan het einde komen alle draden in haar leven bij elkaar en durft ze te kijken naar wat voor haar belangrijk is. De keuzes, die ze uiteindelijk maakt, blijven deels open. Daar gaat het denk ik ook niet om. Het proces an sich is wat maakt dat je Het Tristan akkoord wilt uitlezen tot de laatste pagina, als een concert dat je tot het einde toe wilt horen meegevoerd door de muziek.

Natuurlijk heb ik voor ik begon met lezen opgezocht wat Tristan akkoord betekent: het is het eerste akkoord uit de opera ‘Tristan en Isolde’ van Wagner en heeft een muzikale betekenis, die te complex is voor mij om hier kort uit te leggen. Op www.ensie.nl vond ik ook nog een andere betekenis: “een verlangen (namelijk van het liefdespaar Tristan en Isolde), dat niet binnen enige conventie paste.”
In het nawoord staat uitdrukkelijk vermeld dat de personages in de roman verzonnen zijn. De vader van de schrijfster en zijn leven stonden echter wel model voor de vader in de roman en ook de recente bezuinigingen binnen de Stichting Omroep Muziek in Hilversum waren een inspiratiebron.

Uitgeverij                 Meulenhoff, 2019
Pagina’s                   254
ISBN                        978 9029 093 675

Recensie door Antoinette Fonville april 2020

 

 

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Powered by: Wordpress