Uncategorized

‘De maan danst op het erf van de doden’ door Rebekka W.R. Bremmer

“De maan nestelde zich in de wolken van de donkere Chileense nacht, voor de Spaanse dag verscholen, en telde sterren om in slaap te komen. Maar ze was nog wakker toen de Spaanse nacht haar halen kwam.” (pag. 120)

Dit citaat verwijst naar de symboliek en functie van de maan welk thema als rode draad door het verhaal loopt. De maan die alle gebeurtenissen overziet en consistent aanwezig is. De maan als getuige van de gruwelijkheden die plaatsvonden in deze periode. De maan die neerkijkt op de gevallen doden. De maan als verbindende factor in het leven van de belangrijke personages die in dit boek uitgediept worden; allen met een uitgesproken rol en eigen verhaal.

Rebekka Bremmer zet periodes en fragmenten neer uit de levens van vier historische personages in de tijd net vóór en ná de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939), die begint met de staatsgreep van Generaal Franco op de Republikeinse regering.

Deel I gaat over Fanny Schoonheyt, Nederlands verzetsstrijdster aan de zijde van de communisten tijdens de Spaanse Burgeroorlog. Hiermee krijgt zij de bijnaam: de Koningin van het machinegeweer.Door deze strijd raakt zij uiteindelijk haar Nederlandse paspoort kwijt en wordt verbannen.

Deel II beschrijft fragmenten uit het leven van Pablo Neruda, Chileens dichter en consul in Spanje. Hij steunt de Republikeinse regering, helpt Spaanse vluchtelingen de oversteek te maken en is een goede vriend van Federico García Lorca. Uiteindelijk keert hij met zijn minnares Delía terug naar zijn geboorteland.

Deel III verhaalt over Maruca Reyes, Pablo Neruda’s eerste (Nederlandse) vrouw waarmee hij dochter Malva krijgt. Uiteindelijk wordt zij door Pablo met haar dochter terug naar Nederland gestuurd waar Malva in een pleeggezin verblijft.

Deel IV gaat over Federico García Lorca, de bekende progressieve en homoseksuele dichter en toneelschrijver, die in zijn stukken de misstanden in de Spaanse samenleving (zoals onderdrukking van de vrouw en seksualiteit) aan de kaak stelt. Aan het begin van de burgeroorlog wordt hij opgepakt en geëxecuteerd. Zijn lichaam is nooit gevonden.

Deze korte verhalen bestaan zowel uit feiten als uit fictie. In de verhalen zelf wordt ook verwezen naar de andere personages in het boek.

Gezien mijn eigen achtergrond (studie Spaanse Taal en Cultuur) trok dit boek direct mijn aandacht. Ik was erg benieuwd naar de manier waarop Rebekka Bremmer feit en fictie met elkaar zou verweven. Ik ken niet alle verhalen en feiten over de personages, maar ze lijkt dit op een goede manier gedaan te hebben, inclusief de conversaties en de emoties die weergegeven worden. Het komt natuurlijk en ongekunsteld op mij over. Ik vond het interessant om op deze manier meer over deze markante persoonlijkheden en karakters te weten te komen. Ook is er voldoende ruimte voor historische feiten en de achtergrond van de Spaanse maatschappij ten tijde van de staatsgreep van Franco en het ontstaan van de Spaanse Burgeroorlog.

Er wordt veel informatie gegeven gegeven de lengte van het verhaal. Het feit dat er 4 personages worden beschreven waaronder de bekendere personen zoals Neruda en Lorca maakt dat de echte diepgang wat ontbreekt en de personages niet echt tot hun recht kunnen komen. De balans is enigszins zoek. Het stuk over Fanny Schoonheyt beslaat 72 pagina’s, terwijl bijvoorbeeld Maruca Reyes (misschien de minst bekende persoon en daarom wellicht nou juist interessant) maar 30 pagina’s krijgt toebedeeld. Deze verdeling had wellicht beter gekund.

Ook duurt het even voordat de roman op dreef is. Het begin leest wat traag, met name het gedeelte over Fanny. De stukken waarin Pablo Neruda en Lorca worden beschreven zijn wat mij betreft het beste qua conversaties, beschrijvingen en manier waarop zij worden gepresenteerd als persoonlijkheden. Het hoogtepunt is absoluut het laatste deel over Federico García Lorca. Zijn laatste liefde voor de veel jongere Juan wordt erg mooi beschreven en daarnaast is het stuk over zijn laatste dagen voor de executie erg realistisch, rauw en emotioneel. Hiermee raakt de schrijfster de juiste snaar. Rebekka Bremmer compenseert zo de minder pakkende stukken en de ontbrekende balans en diepgang van het boek door hier sterk terug te komen.

Over de schrijfster
Rebekka W.R. Bremmer studeerde Moderne Westerse Letterkunde en Latijns-Amerikaanse studies aan de Universiteit van Utrecht. In 2012 verscheen haar eerste en zeer goed ontvangen roman De evolutie van een huwelijk.
De maan danst op het erf van de doden is haar derde roman. Rebecca werkte verder als docent, regisseur en zij schreef diverse muziektheaterstukken voor basisscholen en volwassenen.

Uitgeverij           Querido, 2019
Pagina’s             256
ISBN                  978 9021 404 912

Recensie door Lieke Janssens, 21-02-2020

 

 

 

 

 

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Powered by: Wordpress