Recensies

‘Moederland’ door Inge de Bever; Een vrouwenleven in twee culturen

“‘Dus het is echt je tweede vaderland geworden.’
‘De Turken zeggen moederland,’ zei ik. ‘Alles draait hier om moeder de vrouw. Daar kan ik van meepraten.’’      (pag 112)

Het is deze rol, van moeder de vrouw, die in Moederland de overeenkomsten tussen twee vrouwenlevens zichtbaar zal maken.

Bij het trouwen met Ilhan, dacht Inge alleen voor hem te kiezen, maar kreeg ze een hele wereld met hem cadeau. Een familie, een taal, een cultuur, een land vol onbekende mensen en nieuwe gebruiken waaraan ze zich zou moeten aanpassen. InMoederlandstaat de relatie tussen Inge, de jonge Nederlandse studente, en haar Turkse schoonmoeder centraal. De cultuurverschillen die aanvankelijk tussen hen in lijken te staan, blijken gaandeweg minder groot. Argwaan maakt plaats voor respect, begrip en een nieuwe vorm van liefde, als blijkt dat vrouwen overal ter wereld te maken krijgen met dezelfde soort dilemma’s.

Het moederschap speelt hierin een verbindende rol. Als Inge moeder wordt van Osman, werkt de kleine – zoals De Bever het zelf zo leuk zegt – als ‘verbindingsofficiertje’ tussen beide families. ‘‘De verschillen werden gemakkelijker gladgestreken. Ik had een stamhouder gebaard, en het moederschap gaf me status. Voor het eerst in twaalf jaar maakte mijn schoonmoeder me een compliment. ‘Je kunt veel van Inge zeggen,’ zei ze tegen Ilhan, ‘maar ik heb nog nooit zo’n goede moeder gezien.’”      (pag 147)

Ook Inge zelf komt tot inzichten hierdoor. Nu ze zelf moeder is, kan ze zich beter verplaatsen in haar schoonmoeder en wat het voor haar betekende dat haar beide zoons naar het buitenland waren gegaan.‘‘Ik kon meer tolerantie opbrengen voor haar eigenaardigheden, al bleef haar afstandelijkheid me wezensvreemd.’’  (pag 147)

In haar roman brengt Inge niet alleen de moeilijkheden aan het licht die zij ervaart binnen de Turkse cultuur, maar ook binnen de Nederlandse gemeenschap.
Door de Turkse achtergrond van haar man, wordt ze geconfronteerd met intolerantie en discriminatie. Dat uit zich in van het klakkeloos aannemen op school dat Osman moslim is, tot het onderscheid maken op grond van vooroordelen verbonden aan hun Turkse achternaam. Als ze belt als mevrouw Aksoycan is het appartement waarop Inge en haar man een oogje hebben reeds verhuurd, maar als mevrouw De Bever regelt ze één telefoontje later een bezichtiging. Inge de Bever maakt in ‘details’ pijnlijk duidelijk dat in onze zogezegd tolerante samenleving nog veel te leren valt.

Inge de Bever hanteert een beschrijvende schrijfstijl, waarmee ze in woorden het verhaal om je heen tekent. Hoewel het haar vrij staat binnen haar autobiografie de werkelijkheid te kleuren, neigt het af en toe te fantastisch of dramatisch te worden. Gelukkig voert ze dit niet te ver door, en houdt het verdere verhaal je vast.
Haar beschrijvingen van personen zijn herkenbaar en toegankelijk. Zo heb je bijvoorbeeld direct een beeld van haar baas, die ze in twee zinnen typeert.  ‘‘Een kleine persoonlijkheid met een reusachtig ego, dat hij probeerde leven in te blazen met uitspraken als ‘ik heb negen mensen onder me’, ‘ik als leidingsgevende’, ‘ik ben gevraagd voor’. Hij was zo’n man die klef naar vrouwen kijkt met zijn mond een klein stukje open, en dan net iets te dichtbij komt.’’   (pag 127)

Al snel weet de vlotte pen van de schrijfster van Inge een vriendin te maken, met wie je gemakkelijk meeleeft. Zoals zij nader tot haar schoonmoeder komt, zo groei je als lezer met haar mee. Iedereen heeft een moeder. En Inge nu twee. Een bijzondere titel die je niet alleen verdient door te baren.

Als Inge het verband van haar zieke schoonmoeder verwisselt ontstaat een intiem moment tussen beiden:
“‘Dank je, mijn dochter.’ Uitgeput sloot ze haar ogen.
‘Je bent onze moeder,’ zei ik. ‘Het spreekt vanzelf.’”   (pag 189)

In een tijd van wij-zijdenken, breekt dit boek op een persoonlijke en pakkende manier een lans voor verbroedering. Sommige tegenstellingen zijn tóch niet zo groot als ze lijken.

Uitgeverij          van Oorschot, 2019
Pagina’s            252
ISBN                 978 9028 290 136

Recensie door Imke, februari 2020

 

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Powered by: Wordpress