Recensies

‘Dagen van inkeer’ door A.M. Homes

Wat een mooie vertellingen.
In deze verhalenbundel wordt de Amerikaanse sfeer in verschillende milieus (maar vooral in de middenklasse) trefzeker beschreven.

Het titelverhaal Dagen van Inkeer is een sterke novelle op zich, en speelt zich af op een genocidecongres. Daar ontmoeten een taboe doorbrekende biseksuele romanschrijfster en een oorlogscorrespondent elkaar. Thema van het congres is waarom genocides (Holocaust, Soedan, Cambodja, Srebrenica enz.) blijven voorkomen en hoe kan je daarmee omgaan. Het (oorlogs)geweld ‘alleen’ vastleggen? Zoals Erik door Rakel verweten wordt. Niet ingrijpen als na een mijnexplosie een stervende moeder naar haar kind vraagt?
Of de Holocaust ‘inleefbaar’ maken voor nieuwe generaties door er een roman over te schrijven, terwijl je het zelf niet meegemaakt hebt (Rakel). Of accepteren dat de voor omgebrachte Joden bewaarde kunstschatten door hun kleinkinderen gebruikt worden als speelgoed?
Rakels lesbische geliefde Liza verwijt haar, dat ze zo’n meisje is, dat over de hele wereld naar Holocaust congressen gaat en verdriet heeft voor anderenomdat ze in haar eigen leven niets voelt.”    (pag. 81)
Zo ontwikkelt zich een tweede laag in het verhaal: de lesbische, hetero- en biseksuele relatie en de relativiteit van de ‘keuze’. Het vormt een parallel met de betrekkelijkheid van wat goed en kwaad is met betrekking tot het omgaan met genocide.
Er wordt gesproken over strijdlustige seks en Rakel filosofeert over wat zij en Erik beide doen:
“We zijn beroepsmatige 
getuigen, die anderen eraan herinneren, dat ze moeten opletten de ervaring levend te houden, en hopen dat de herinnering voorkomt dat het opnieuw gebeurt. Waar zijn we allebei zo bang voor, dat het ons weerhoudt ons eigen leven te leiden?”    (pag. 86)
Dit ‘zware’ verhaal is toch prettig leesbaar door de humoristische, soms bizarre tussendoortjes, zoals:
“De sjabbetwip is een goed iets, een zegen”
“Heeft u van uw vakantie in Dachau genoten?”
“Ga je mee appels plukken. Dat is het liefste, dat iemand ooit tegen haar heeft gezegd.”           

Ook in andere verhalen komen heftige thema’s aan de orde, zoals in het verhaal De laatste keer, dat het fijn was. Een dromerige man gaat in Disneyland op zoek naar de tijd, toen zijn vader hem nog niet verlaten had. Vertederend is zijn ontmoeting met de laatste cowboy, een Disney meisje en met zijn oma. “Hij vraagt zich af, wat hij zo magisch vindt aan mannen, die hebben geleerd hard te zijn, hun gevoelens voor zichzelf te houden, minder te zeggen in plaats van meer”   (pag. 198)

In De nationale vogeltentoonstelling ontmoeten totaal verschillende werelden, een militair in Afghanistan en een pubermeisje, elkaar in een chatroom over grasparkieten( !) “Jij zit in de oorlog en ik zit in de onderbouw.”
Het meisje wordt aangerand en de maat van de soldaat sterft

Het kan niet ‘Amerikaanser’ in Altijd prijs. Een gezin koopt in een supermarkt alle producten uit de vrijdag-voordeelfolder. Wanneer er op de handdoeken (in de aanbieding) ook een achtergelaten zeer gewenste baby wordt gevonden én meegenomen, waarom zou de vader dan niet genomineerd worden als presidentskandidaat. Waarom niet president worden, als je in God en in de vrijdagfolder gelooft.

Hallo Allemaal en Ontsnapt gaan over de eigentijdse problemen van jongeren die proberen te overleven, ondanks het gedrag van hun bizarre ouders. Cheryl probeert het hoofd boven water te houden, nadat haar broertje overleden is. Haar zus Abigail overlijdt uiteindelijk aan haar anorexia. Hun ouders lopen altijd in zwempak en maken zich alleen zorgen over de buitenkant.
Mijn moeder wil een andere kleur ogen, maar het heeft niet gewerkt; haar hoornvlies is verbrand” en “Binnenkort kunnen ze gelukkig neuscorrecties al in de baarmoeder doen.”
Hilarisch wordt het als het gezin uit eten gaat met de opdracht voor een maaltijd tot maximaal 10 kcal per persoon.
Ik denk niet dat ze (Abigail) in een kist wil. Ze zou vinden, dat ze te dik leek in een kist. Ze wilde zo klein zijn, dat ze in een pillenpotje paste.”
Mooi, hoe in deze twee verhalen tussen de regels door, de ‘zware’ verantwoordelijkheid van jongeren beschreven wordt met een soort van: ‘zo gaat dat nou eenmaal bij ons’.

In Broer op zondag lezen we een rake typering van de hogere middenklasse. Een clubje vijftigers ontbijt met champagne aan het strand. In hun ‘kabbelende’ leventje lijkt het vooral om de buitenkant te gaan, waarvoor de echtparen ook veel geld hebben. Maar als een van hen de vrouw van plastisch chirurg Tom kleineert met: “dat Sandy altijd zo’n schoonheid was“, dan is dat toch een robbertje vechten waard.

In  Alles goed, behalve de regen dan evalueren twee vrouwen tijdens een lunchafspraak het wangedrag van hun mannen.
“Lesbisch worden heb ik nog even uitgesteld”   (pag. 122)
“Hugo is vreemd gegaan, maar volgens mij was het beter geweest, als hij was vermoord.”   
(pag. 130)

De dialogen in Dagen van inkeer zijn in alle verhalen gevat en zetten de aangevoerde thema’s aan tot nadenken. Toch zijn het luchtige verhalen, die lekker weglezen en oproepen om levenservaringen te relativeren. A.M. Homes schrijft met veel compassie over Amerikanen, ‘die er ook maar het beste van maken’. Ze geeft een mooie inkijk in gewone Amerikaanse gezinnen, waar je meestal niet zoveel over hoort.

Uitgeverij         De Bezige Bij, 2018
Pagina’s            316
Vertaald            uit het Engels door Gerda Baartman en Monique ter Berg
ISBN                  978 9403 122 502

Recensie door Ammy Langenbach, augustus 2019

 

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Powered by: Wordpress