Recensies

‘Mijn jaar van rust en kalmte’ door Ottessa Moshfegh

Kun je jezelf naar een nieuw leven slapen?
In Mijn jaar van rust en kalmte brengt het hoofdpersonage van het boek een jaar lang door onder invloed van een door haar genoemde cocktail van verschillende slaappillen, zodat zij in een soort winterslaap verkeert. Even niks voelen: ‘’geen nachtmerries, geen emoties, geen verlangens en geen pijn.’’ Haar doel? Goed genoeg genezen van en immuun worden voor pijnlijke herinneringen. Om vervolgens als een nieuw mens terug te keren in het leven.

Dat het hoofdpersonage, de naamloze vertelster, het nodige heeft meegemaakt in haar jonge leven (ze is 26 jaar) wordt al snel duidelijk. Op het eerste oog lijkt ze het goed voor elkaar te hebben: ze is jong, mooi, slank, woont in een mooi appartement in Manhattan, werkt in een hippe galerie en kan alles betalen van de erfenis van haar overleden ouders. Toch voelt ze zich vervreemd van de maatschappij en lijkt ze geen aansluiting te vinden met de wereld om haar heen. Daarnaast kampt ze met het dilemma of ze het huis van haar ouders, waar ze eigenlijk nooit een goede band mee heeft gehad, moet verkopen of niet.
’Ik wilde het huis bewaren. Het was het bewijs dat ik niet altijd helemaal alleen op de wereld was geweest. Maar ik denk ook dat ik wilde vasthouden aan het verlies, alsof dat bevestigde dat je beter alleen kon zijn dan blijven vastzitten aan mensen die van je zouden moeten houden maar dat niet konden.’’   (pag. 57)

Als lezer merk je dat het hoofdpersonage worstelt, ze blijft vasthouden aan haar moeilijke jeugd, maar probeert ook haar eigen leven te ontvluchten door overal doorheen te slapen en zich zo klaar te stomen voor haar toekomst.
Toch gaat ze onbewust ook confrontaties aan op momenten dat niet slaapt. Zo is ze aanwezig op de begrafenis van de moeder van haar beste (en tevens enige) vriendin, terwijl ze eigenlijk niet van plan is om te gaan. Confronterend is dat zeker, het doet haar denken aan de begrafenis van haar eigen moeder. Zo zijn er enkele momenten in het verhaal waarin het hoofdpersonage in aanraking komt met haar jeugd. Om deze herinneringen vervolgens weg te spoelen met zware medicatie.
De momenten waarop ze niet slaapt, verkeert ze in een soort roes van medicijnen of heeft ze black-outs en doet ze dingen waar ze zich niks meer van kan herinneren. Dit levert veel lachwekkende situaties op.

Absurdistisch en humoristisch zijn dan ook de woorden die dit boek goed omschrijven. Het speelt zich af in de 21eeeuw in de Verenigde Staten. Het vraagstuk ‘als je alles hebt, hoe kun je je dan toch zo leeg voelen?’ is iets waar veel Westerse millenials mee kampen. De schrijfster stelt dit op cynische en grappige wijze aan de kaak. Het antwoord op de vraag blijft echter in het midden. Evenals of een jaar lang slapen helpt om het verleden achter je te laten en dan als herboren aan de toekomst te kunnen beginnen. In eerste instantie lijkt de uitkomst voor het hoofdpersonage veelbelovend. ‘’De slaapkuur had gewerkt. Ik was mild en rustig en voelde dingen. Dat was goed. Dit was nu mijn leven. Ik redde het ook zonder het huis. Ik kon verder met mijn leven.’’  (pag. 236)   Wat optimistisch lijkt, maar toch weet je als lezer niet of je haar met een gerust hart kan laten gaan…

Ook al is slapen een rode draad door het verhaal heen, slaapverwekkend is Mijn jaar van rust en kalmte zeker niet. Sterker nog, het verveelt geen moment. Ottessa Moshfegh heeft een verfrissende schrijfstijl, wat ervoor zorgt dat het boek makkelijk is wegleest. Ze stelt diverse thema’s op een soms vreemde, maar humoristische wijze aan de kaak, wat het een interessant en veelzijdig boek maakt.

Uitgeverij          Hollands Diep, september, 2018
Pagina’s             237
Vertaald             uit het Engels door Tjadine Stheeman en Lidwien Biekmann
(My Year of Rest and Relaxation)
ISBN                  978 9048 846 047

Recensie door Merel Broere, september 2019

 

 

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Powered by: Wordpress