Recensies

‘Een schip vol meloenen’ door Inez van Dullemen

“Nu ben ik zover dat ik de rol van oud mens vertolk. Die rol speel ik met verve.”  (pag 19)

In Een schip vol meloenen, neemt de Nederlandse romanschrijfster Inez van Dullemen (92 jaar) de positie in van een oudere actrice. Een actrice zoals zij die zelf veel heeft gekend door het beroep van haar man, toneelregisseur Erik Vos. Over een tijdsbestek van vier seizoenen blikt zij terug op het veelbewogen leven dat ze leidde in de schaduw van haar dominante echtgenoot. Hoewel de omslag anders doet vermoeden, is dit dan ook geen autobiografie pur sang. Inez van Dullemen gebruikt haar alter ego, om zichzelf een alternatief leven toe te schrijven. Een leven dat ze gehad had kunnen hebben, ware het niet het niet dat ze haar dochter, hier Julia genaamd, verloor bij de geboorte. Een persoonlijk drama dat zich onder hevig bloedverlies voltrok op een klein Grieks eiland:

Doodbloeden is een zachte dood, ze hadden gelijk, ik voelde mijn lichaam niet meer, (…). Op een brancard werd ik door vier vissers naar de haven gedragen. Daar zetten de dragers mij neer op de kade tussen manden met olijven. Daarna werd de brancard naar een roeiboot overgeheveld (…) Zo werd ik naar zee geroeid en daar werd gewacht. Totdat er een vrachtschip langszij kwam en er een luik werd geopend. Ik werd omhooggetild en door het gat in de romp naar binnen geduwd. Zo kwam ik terecht in een vrachtruimte vol met meloenen. Die meloenen hebben me het leven gered. De geur kan me altijd nog in extase brengen. Mijn lichaam lag tussen de meloenen. Nee, het kind bleef achter.” (pag 31)

Korte, ongetwijfeld autobiografische herinneringen aan reizen en ontmoetingen in Amerika, India en Frankrijk zijn verweven rondom dit centrale thema van de dood. Hoe dichter zij zelf het sterven nadert, hoe levendiger Julia voor haar wordt. “Wanneer was het dat ik mijn man en mijn dochter naast elkaar zag staan en mij voor het eerst opviel hoeveel ze op elkaar leken. Ik merkte hoe ze een blik wisselden en hoe er op de lippen van Julia een glimlach verscheen die net zo goed van hem kon zijn. (…) Zij die altijd mijn wereld hebben gevormd.” (pag 214).

Verbeelding en werkelijkheidsbeleving lopen voortdurend sterk door elkaar heen.
Als actrice verdiepte ik mij vaak in het werkelijke leven van het personage dat ik te spelen kreeg en dan kon het gebeuren dat die twee bijna samenvielen.” (pag 16)
Mogelijk heeft Inez van Dullemen de absurditeit van de werkelijkheid soms als theater ervaren. Het boek is dan ook doorsijpeld met de dramatiek van het toneel. De ene na de andere hevige gebeurtenis volgt zich aan elkaar op: de miskraam, het te vondeling vinden van een baby op het strand, het zien opgegraven worden van een ontbindend lijk op een nabije begraafplaats.
Ze hanteert hierbij een schrijfstijl overvloedig aan beeldspraak. Veelal zijn het treffende vergelijkingen, rakend aan poëzie, maar door de overvloed verliest het aan kracht. Het lijkt een maniertje te zijn geworden, dat haar eerder pretentieus, dan sympathiek doet overkomen.

Een schip vol meloenen is overweldigend in alle opzichten. Inez van Dullemen heeft haar eigen leven omgezet tot een onwerkelijk toneelscript, dat wellicht het best te beklinken is met haar eigen woorden:
Het reële op het toneel is altijd onlogisch.”  (pag 206)

Uitgeverij          De Bezige Bij, 2017
Pagina’s            219
ISBN                  978 9023 457 855

Recensie door Céline, november 2018

 

 

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Powered by: Wordpress