Recensies

‘Mijn Verhaal’ door Michelle Obama

Op pagina 477 bedenk ik me dat Michelle Obama deugt, en dat dat het boek beter maakt. Dat was aan het eind van dit lekker weglezende epos van de eerste zwarte presidentsvrouw van Amerika. De titel Becoming is in het Nederlands vertaald met het ontoereikende Mijn Verhaal. Juist de betekenis van Becoming wordt uitgelegd op de laatste pagina.
Nu ik het boek uit heb (en er drie dagen vrolijk van bleef), zie ik dat ik een dikke rij briefjes en notitieblaadjes tussen de bladzijden heb gestoken. Zoveel leuke woorden, goede opmerkingen of zaken om te onthouden vond ik in dit uitgebreid geschreven verhaal. Het is een fijne wereld om in te duiken, als je begint aan het eenvoudige verhaal, wat het leven van Michelle Obama in haar kindertijd nog is.

De vertelstijl is uitgebreid. Niet langdradig, wel compleet. Ergens in het boek laat Michelle Obama weten dat ze van details houdt en die graag goed op orde heeft. Zo worden kleine gebeurtenissen heldere verhalen die niets of niemand overslaan. Michelle (“Miche” voor vrienden) groeit op in South Site Chicago, wat de eerste jaren een respectabele buurt is, met nog veel blanke kinderen op haar lagere school. In die jaren verandert de wijk. De blanken trekken weg en op haar laatste schoolfoto staan alleen nog donker gekleurde kinderen. Amerika is anders dan Nederland. De sporen en effecten van harde discriminatie lopen als vanzelf door ieder Afro-Amerikaans leven. Maar het maakt haar verhaal niet mistroostig: op Euclid Avenue, waar het gezin Robinson op de eerste verdieping boven tante Robbie woont, zetten Michelle’s ouders zich in voor een goede toekomst voor hun kinderen. Juist door hun achtergrond en de wetenschap dat goede carrières in de familie vroegtijdig geremd zijn geweest door hun huidskleur, zijn ze maatschappelijk bewust. Er wordt niet op gehamerd, maar vader Frasier Robinson en moeder Marian werken hard om de kinderen verder te krijgen in de wereld. Ze zorgen dat Michelle en haar oudere broer Craig naar een goede school gaan, al moeten ze daar een uur voor reizen. Haar rustige, nuchtere moeder Marian is in die jaren gestopt met werken om thuis te zijn voor het kroost. Dat alles geeft Miche het veilige gevoel van een warm, sterk en liefdevol thuis.

Uiteindelijk gaat Michelle sociale wetenschappen studeren op Princeton (bachelor) en aanvullend rechten op Harvard (master). Die ontwikkeling leest een beetje raar, want ze vertelt het alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Alsof je zomaar met een beetje studie-gehuppel op die prestigieuze plekken kan studeren. Maar ze werkt graag hard, merk je in haar verhaal, en de decaan die haar tegen wilde houden om zich in te schrijven op Princeton, heeft ze met verve aan de kant gezet. Ze heeft een prima studententijd en stapt na haar afstuderen geruisloos over op een goedbetaalde juristen-baan in de duurste straat van haar geliefde Chicago. Dan begint het 2e deel van haar boek.

Ze wordt aangewezen als de begeleider van een nieuwkomer in het bedrijf. Een bijzonder talent, dat bewierookt wordt nog voor hij maar een stap in het dure kantoor heeft gezet. Michelle leert Barack Obama kennen als haar pupil, met als taak hem wegwijs te maken in het bedrijf en zich thuis te laten voelen in Chicago> Daarmee hoopt men dat deze uitmuntende nieuweling bij het gerenommeerde advocatenkantoor blijft werken. Ze brengen de zomer samen door. De in Hawaï geboren Barack Obama blijkt een ontspannen levenshouding te hebben en zich met toewijding te verdiepen in kranten en boeken, om steeds beter zijn gedachten te kunnen vormen over maatschappelijke vraagstukken. Aan het eind van de zomer zijn ze verliefd. Een scene die ik prettig en smaakvol verteld vond. Want je wilt niet te weinig, maar ook echt niet te veel weten van dit bijna historische liefdeskoppel. En het gaat allemaal goed. Als ze gaan samenwonen vind ik dat ook logisch, als Barack vaak weg is voor studie of werk vind ik het ook vervelend voor Michelle, die erg van een knus familieleven houdt. Inmiddels vindt ze het werk bij het sjieke advocatenkantoor te kil en zoekt ze naarstig een baan met meer zingeving. Ze wil uiteindelijk werken voor de gemeenschap en vindt dat eerst op het gemeentehuis, dan bij een organisatie die kansarme jongeren opleidt om overheidswerk te doen en later bij een ziekenhuis.

Michelle en Barack trouwen, krijgen twee dochters en wonen nog steeds in het huis op Euclid Avenue. Wel gaat het even mis: als Barack de politiek in gaat, veel van huis is en op de koop toe te vage aanwijzingen geeft over zijn thuiskomst (“over een kwartier” wordt met gemak een paar uur), vindt Michelle het wel genoeg. De relatietherapie waar ze hem in mee krijgt (van hem hoeft het niet zo, hij leest liever een boek over relaties en zoekt dan het zelf wel uit), omdat vriendinnen er baat bij hebben gehad, loopt uit tot een van de verrassendste wendingen van het verhaal. In de therapie vinden ze hun verschillen en voorkeuren uit. Daardoor komt Miche meer in haar kracht en daarom staat ze vanaf dat moment iedere dag om 5 uur ‘s ochtends op, om een uur naar de sportschool te gaan. Die zag ik als luie lezer even niet aankomen, maar Michelle wordt er vrolijk van en knapt er flink van op. Niet lang daarna neemt de de loopbaan van Barack een vlucht.

Deel 3 gaat over de periode in het Witte Huis. Barack is gekozen tot president van de Verenigde Staten, zoals iedereen weet, en Michelle is daarmee FLOTUS (first lady of the united states). Dat deel vond ik iets moeilijker om te lezen, omdat ik veel gebeurtenissen herkende. Het Witte Huis kennen we van foto’s, verhalen over de snelle verhuizing bij een presidentswisseling waren al verteld. Maar ook het overmeesteren van Osama Bin Laden was wereldnieuws en de groentetuin van Michelle om gezond eten onder de kinderen te bevorderen was niet aan mijn aandacht ontsnapt. Ineens ontstaat er een andere wereld dan die ik zo getrouw ken uit de kranten en het nieuws. Ze staat er middenin! Pas in dit gedeelte komt de eindeloze inzet en het oprecht warme hart van Michelle Obama op me over. Lastig is dat, want in de kranten wordt altijd kritisch gedaan over iedere stap die een First Lady maakt. Ik vind dat ze zonder overdrijven haar passie duidelijk maakt. Zo kwam het op mij over. Gepassioneerd, betrokken en correct. Tot op de laatste dag waarop Barack en zij het stokje door moeten geven aan hun totaal tegenovergestelden: de beledigende en ‘s nachts twitterende Donald Trump met de nooit lachende Melania.

Becoming is iets heel anders dan het tuttige Mijn Verhaal. Er staan overigens wel meer makkelijke vertalingen en slordigheidsfoutjes in het boek (waarschijnlijk vanwege de snelheid waarmee het gedaan moest zijn) – al heb ik ze even niet bij de hand. Maar de titel wordt des te teleurstellender als je leest wat Michelle Obama met ‘becoming’ bedoelt:

“Er zit kracht in jezelf toestaan gekend en gehoord te worden, in het bezit van je eigen unieke verhaal, in het gebruiken van je eigen unieke stem. Er zit goedheid in de bereidheid anderen te willen kennen en horen. Voor mij is dit hoe we worden, how we become.” (pag 473).

Daar zat mijn laatste papiertje tussen de pagina’s. Mooi vond ik dat, vooral na het hele verhaal vooraf. Het zijn de laatste woorden op de laatste bladzijde. Als zeldzaamheid geef ik ze mee, omdat ik echt denk dat het hele boek daarmee een stuk begrijpelijker en mooier is om te lezen.

Het boek van Michelle Obama leest lekker weg, is heerlijk lang en heeft regelmatig een fijne quote. Maar dat plezier is misschien minder als je republikein bent. Dan is het alleen maar stoer dat ze het toch geschreven heeft.

Uitgeverij                    Hollands Diep, 2018
Pagina’s                       477
Vertaald                       uit het Engels door Rob de Ridder (Becoming)
ISBN                             978 9048 840 762

Recensie door Linda Lankreijer, december 2018

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Powered by: Wordpress