Recensies

‘Verzonnen grond’ door Désanne van Brederode

Désanne van Brederode is in november 1970 in Utrecht geboren. Ze heeft filosofie gestudeerd aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Ze schrijft boeken, houdt lezingen, levert bijdragen aan tijdschriften en heeft haar columns op tv uitgesproken in het invloedrijke programma ‘Buitenhof’.
Verzonnen grond is haar eerste dichtbundel.
Het eerste gedicht daarin heet Lente. Het gaat niet zozeer over dat jaargetijde, maar over de crisis die de dichter in dat seizoen doormaakt:

….Rare ontroeringen
storen amper – hinderlijk ongeduld betreft
zelden de eigen nabije toekomst. 

Liefde wordt niet meer herkend, tenzij
als loden paniek. Vervolgens ingekapseld
en onschadelijk gemaakt: wij garanderen
virusvrije, vlinderarme opstartziektes
met de duur van één enkele wandeling.
De milde, blauwe avond mag vallen wat-ie wil:
alles blijft even stootvast functioneren.

We maken mee hoe belevingen gevoelsmatig wrikken doordat ze wrikkend vorm krijgen in taal.
Het tweede gedicht, Selige Sehnsucht (Gezegend Verlangen), toont een dode vlinder achter glas. Er ontstaat in de wanhoop zicht op een doorbraak:

De kleurbesmeurde, kunstig
ingescheurde wijde vleugels
… En ik
geraakt, zou door het glas
heen willen stoten. Vuist: cocon.
De moed om te geloven dat pas dan,
in pijn, gebeuren kan waar het om gaat.
Een wedervlinder worden.
Nooit meer te laat: omdat het afscheid
eerst kwam. Voor dit vuur begon. 

Hoe zacht behaard het dode lijfje van de vlinder ook is, de samenvoeging van kleur met besmeurd en kunstig met ingescheurde vleugels beschrijft een benarde situatie. De vergelijking van een vuist met het wonderlijk tere weefsel van een cocon is ook al ongerijmd. Toch lijkt door de krachtige vuist uitzicht te ontstaan op nieuw leven.
Zie hoe in Hoe missen schijnt te moeten de dichter de haat haat, en de hoop haat, en vreest dat dit nooit meer over zal gaan.
In Jeugdherinnering is er als kind al het snakken naar de oplossing in een nieuw begin door liefde.

De titel van de dichtbundel is intrigerend. Staat Verzonnen Grond voor al datgene waar we door denken, gewenning en opinievorming houvast aan hebben gevonden en wat bij zo’n crisis geen wezenlijk houvast blijkt te bieden?
In Bij de regen lijkt een nieuw, fragiel openstellen mogelijk te zijn geworden:

….probeer ik naar beste vermogen
op muziek te lijken of
tenminste op snaren.
Op beroering.
..iets anders lichts, ragdun
wat altijd heeft bestaan en toch nooit
af kwam of een naam mocht hebben.
Nocturne beschrijft chaotische schemering en donker, terwijl de toon opgewekt lijkt.
Het vele blijft verwarren en vooral: benarren.
Maar in het gedicht Bedankt, met daarin de gehechtheid aan het gevecht met ‘niet bestaande engelen'(!), komt alles tot stilstand:

…zo begint de realist in ieder mens – die wijkt
voor niets. En wacht. Op niets. En wacht

Wat een confrontatie met het uitstaan van het onvermijdbare!

Uitgeverij        Querido, 2018
Pagina’s            94
ISBN                  978 9021 412 955

recensie door Maud Ockers, oktober 2018

 

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Powered by: Wordpress