Recensies

‘UP’ door Myrthe van der Meer

In UP komen we Emma weer tegen, die we kennen uit de eerdere roman PAAZ van Myrthe van der Meer. Emma is op weg naar de apotheek in het ziekenhuis en heeft een afspraak voor een gesprek met haar psychiater. Zij denkt dat zij nu klaar is met de PAAZ. Zij heeft alleen nog even een vijzel nodig om haar pillen mee fijn te stampen. Bij het eindgesprek met de psychiater komt haar plannen met haar pillen en de vijzel ter sprake. Voor Emma volstrekt logisch, dat je ’s ochtends een einde aan je leven kan maken en dan daarna hard door kan werken aan je manuscript. Maar de psychiater denkt daar anders over en Emma zit de zelfde avond weer op de PAAZ.

Op de PAAZ zijn veel dingen hetzelfde als een paar jaar eerder, toen zij met een burn-out binnenkwam en weer vertrok met een Asperger-diagnose. Een paar patiënten zijn weer terug, anderen zijn nieuw.

Emma is ervan overtuigd, dat er niet veel aan de hand is. Zij moet gewoon snel weer naar huis, haar plannen uitvoeren en verder met het werk. Maar ze wordt toch langer op de PAAZ gehouden dan ze eigenlijk wil. Haar nieuwe psychiater vermoedt dat er meer met haar aan de hand is dan een plek in het Autistisch Spectrum: misschien eerder een bipolaire stoornis… Na verschillende testen, pogingen met nieuwe medicijnen en bijwerkingen, en vele gesprekken, krijgt zij inderdaad die stoornis ‘opgeplakt’ en een behandelplan. Met dat plan in de hand en nadat zij zelf bepaalt om te stoppen met verder psychotherapie, verlaat zij de PAAZ – of de UP, Urgente Psychiatrie, zoals de afdeling na een reorganisatie nu heet. Zij gaat zich zelf redden met een lifeline naar haar psychiater voor de medicijnen en de acceptatie dat zij is wie zij is, met alle bijzonderheden daarvan.

Ik heb het boek met genoeg plezier gelezen: het is vlot geschreven, niet moeilijk verteerbaar, je gaat je inleven in de personages. In UP leren we andere kanten van Emma kennen dan in PAAZ, en ook de verhalen van haar medepatiënten krijgen ruimte, zij het door de blik van Emma. Die verhalen overtuigen. Ook de verhalen van Emma, over haar jeugd-misère zijn aangrijpend en betrekken de lezer bij haar situatie, zowel toen als nu. Eigenlijk vind ik de passages, die gaan over de mensen, hun gevoelens, hun gedrag, de herinneringen aan een pijnlijke jeugd, de beste uit het boek.

In het laatste deel van het boek wordt het hier en daar wat minder. Myrthe van der Meer gaat aan de slag met een vogel-beeldspraak, die enerzijds wel subtiel wordt gebruikt, maar anderzijds naar mijn mening toch ietwat clichématig is: de combi van vogels, (denken te kunnen) vliegen, een ‘gevangenis’ verlaten, is net te voor de hand liggend. Ook in dit deel van het boek vind je beschrijvingen van de relatie met het vriendje Joeri, die ik wat te zoet vind. Eerder in het boek krijg je daarentegen de indruk van een relatie die functioneert met alle moeilijkheden en eigenaardigheden van beide partijen, wat eigenlijk een veel aangenamere beeld van die relatie geeft.

Ook in het laatste deel van het boek, dat ook voor een groot deel gaat over de laatste fase van Emma’s verblijf in de UP, is er ruimte voor een wat meer programmatisch stuk. Emma vraagt zich af welke zin een diagnose eigenlijk heeft. Iedereen heeft toch wat en iedereen lijdt. En waar correspondeert afwijkend gedrag met een diagnose en wanneer niet meer? De toon is hier soms wat zalvend en ik denk dat ik het ook gewoon niet altijd met haar eens ben. Een diagnose is niet hetzelfde als een stigma. Het is tegenwoordig ‘in’ om te menen dat je ‘niet zo veel hebt’ met diagnoses en het is natuurlijk ook bekend dat psychiatrische diagnoses niet altijd even ‘hard’ gesteld worden als de diagnoses van fysieke ziektes (en ook daar is het niet altijd makkelijk om goede diagnoses te stellen, laat ik mij vertellen). Maar toch denk ik dat veel mensen baat kunnen hebben bij een goede diagnose en daarbij horende behandelingen – eventueel resulterend in een meer herstelgerichte aanpak: doorleven en het beste uit je leven halen (“zouden meer mensen moeten doen”). In het boek kiest Emma ervoor om met behulp van haar medicatie het leven aan te gaan.

En die accepterende houding vind ik persoonlijk zowel stoer als inspirerend.

Uitgeverij          The House of Books, 2015
Pagina’s             333
ISBN                  978 9044 350 692

Recensie door Jonna, november 2018

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Powered by: Wordpress