Recensies

‘Nachtschrijver’ door Jannie Regnerus

Jannie Regnerus is beeldend kunstenaar en schrijver. Ze schreef reisboeken over Mongolië en Japan (bekroond met de VPRO Bob den Uyl Prijs) en de romans De ent en Het lam. Deze laatste behaalde in 2014 de longlist Libris Literatuurprijs en werd genomineerd voor de Opzij Literatuurprijs.

Voor Jannie Regnerus is de grote inspiratiebron om de roman Nachtschrijver te schrijven ontstaan naar aanleiding van haar ontmoetingen met Tsjebbe Hettinga, een Friese dichter die als jonge man blind werd. In het boek noemt zij hem Blindman. Zij hoort hem tijdens een poëziefestival voordragen en voelt een sterke band met hem. Dat komt vooral door de manier waarop hij in zijn geheugen zoveel mogelijk kleuren en beelden uit zijn jeugd van het Friese oerlandschap naar boven haalt. Het landschap waarin ook Hannah opgroeide.

Hannah is als restaurator werkzaam in het Rijksmuseum. Het is haar taak om van de troebel geworden schilderijen, zoals De Nachtwacht van Rembrandt, laagje voor laagje de vernis te verwijderen en om het dan na de restauratie opnieuw aan te brengen Op die manier kunnen de oorspronkelijke kleuren gedetailleerd teruggehaald worden. “In reactie met een oplosmiddel trekt het vernis als moskleurige smurrie in de vezels, tegelijkertijd gaan ook de levendigheid en diepte tijdelijk voor korte tijd verloren.” Een interessant detail is hoe men in de 17e en 18e eeuw veel geld betaalde voor het ultramarijn, en hoe spaarzaam kunstenaars omgingen met het ‘blauwe goud’ dat vaak voor bijzondere gewaden van Maria of de hemel werd gebruikt, onwetend dat het pigment door de tand des tijds veranderde in een fletse duster.

Hannah reist de dichter achterna naar een Waddeneiland waar hij elke zomer kampeert en zij stuurt aan op een ontmoeting. Het eiland behoort de vogels toe, met hun geluid, van alle kanten met zwenkende gierzwaluwen door de lucht en over het water, de scholeksters, de meeuwen, nonnetjes. “Strandlopertjes rennen op dunne pootjes neurotisch voor ons uit”. Op het verzoek van Blindman vertelt Hannah over De bedreigde zwaan van Jan Asselijn die een hond van zich af weert, en over het Joodse Bruidje, hoe de man zijn linkerarm beschermend rond haar schouders slaat en zijn rechterhand teder op haar hart legt. In intieme gesprekken verkennen ze de werking van het geheugen, de verbeelding en het scheppingsproces. Ontroerend hoe de tastzin en de gevoelige handen tederheid scheppen..

Op de achterkant van het boek staat terecht: “Het is de ongewone combinatie van beeldenassociaties-taal die deze roman tot een wonder van verbeelding maakt.”

Uitgeverij          Atlas Contact, 2017
Pagina’s            109
ISBN                  978 9025 444 518

Recensie door Anneke Balk, september 2018

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Powered by: Wordpress