Recensies

‘Stil in mij’ door Danielle Hermans en Esther Verhoef

overleven bij de nonnen

Stil in mij is een weerslag van getuigenissen van vrouwen die bij de nonnen onderwijs hebben genoten, dan wel onderdak, omdat familie dat thuis niet meer kon leveren én omdat de familie veelal dacht daar goed aan te doen.

Het boek kent een woord vooraf. Beide auteurs vertellen daarin onder meer dat ze verbaasd waren dat het rapport Deetman ter zake zo weinig media-aandacht kreeg. En ook dat ze de verhalen herkenden uit verhalen van hun moeders en tantes. Ze dachten hoogbejaarden te gaan interviewen. En dat was niet zo. De jongste geinterviewde was 47 jaar oud. Verder stellen ze op bladzijde 11 van het voorwoord dat het opmerkelijk is dat de omgeving niet luisterde naar de verhalen van de meisjes. En dat deze ‘horen, zien en zwijgen’ mentaliteit het mogelijk maakte dat de praktijken voort bleven bestaan.
Het boek besluit met een bibliografie. Deze behelst veelal literatuur die het beste gekenschetst kan worden met meer van hetzelfde. Dat wil zeggen waargebeurde verhalen.

Laat ik voorop stellen dat het heel belangrijk is dat deze vrouwen een stem hebben gekregen. Belangrijk voor ons: het geeft ons een kans alsnog mee te leven en wellicht voor te nemen: dat nooit meer. En uiteraard is het belangrijk voor de vrouwen zelf. Ik zou de vrouwen stuk voor stuk willen omhelzen en een kus geven (maar daar zijn ze wellicht niet van gediend).
Het is mooi dat de interviews, verzameld door Daniëlle Hermans en tot verhalen bewerkt door Esther Verhoef, een plaats hebben gekregen in leeslijsten van mensen die beide schrijfsters al hoog hadden zitten.
Stil in mij is een leesbaar boekwerk geworden. Geen tranentrekker. Geen smartlap. Er spreekt respect uit. Welgeplaatst respect.

Het is echter, denk ik, toch een gemiste kans om de sociale inbedding van de gebeurtenissen met al zijn mechanismen, die toch wel beschreven zijn in sociologische en filosofische literatuur, bijna geheel buiten beschouwing te laten.
Fascinerend aan het katholieke misbruikverhaal is, vond ik altijd, het dubbele verraad: de personificaties van goedheid in ogen van God en medemensen, waaronder de door jou geliefden: je ouders, de onaantastbaren, doen jou kwaad. Wow dat moet een cocktail zijn waar je moeilijk van bijkomt. Je kan het daarbij laten en denken, och dat hebben dan weer gehad dat leed. Wie luistert er nu nog naar een priester dan wel een non?

Maar er is nog zo’n wereld en nog zo’n rapport en dat betreft de wereld van jeugdzorg en psychiatrie. De premissen zijn niet heel veel anders. De aandacht daarvoor was en is gering.
Uiteraard kunnen anderen zich daarover gaan buigen. Maar goed. Het zou mooi zijn indien toch meer aandacht komt voor de mechanismes waaronder zulke gruwelijkheden kunnen bestaan en voortbestaan.

Dit toegankelijke en leesbare boek las ik om op die manier mijn respect te kunnen betuigen aan de vrouwen die het betrof. Bedankt voor deze kans.

Uitgeverij          A.W. Bruna, 2014
Pagina’s            286
ISBN                  978 9400 504 257

Recensie door Frederika de Jongh, oktober 2015

 

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Powered by: Wordpress