Recensies

‘Weduwenspek’ door Monika van Paemel

Monika van Paemel is 4 mei 1945 geboren in Poesele in België: Een klein paradijs. De plaats waar ik wil keren, als het einde nadert. Zij trouwt in 1963 met Theo Butzen en krijgt twee dochters, Saskia in 1964 en Hendrika in 1968.
Zij schreef in 1971 de roman Amazone met blauwe voorhoofd. Een roman die indruk maakte op de vrouwen die aan de wieg stonden van de tweede feministische golf. Ook in haar volgende romans fulmineren haar vrouwelijke personages tegen de patriarchale orde, de onderdrukkingsmechanismen en het machtsmisbruik van mannen. Haar bekendste roman is De vermaledijde vaders uit 1985. Het jaar waarin haar dochter Hendrika zich van het leven beroofd vanwege een ongelukkige liefde.
In 1993 wordt zij in de adelstand verheven: Barones Van Paemel.

Verhaal Weduwenspek
In een zomerse oververhitte ziekenhuiskamer op de zevende verdieping waakt de vrouw Olivia een etmaal bij het sterfbed van haar echtgenoot, die in coma ligt. Zij leeft al jaren niet meer met hem. Toch voelt ze zich verplicht naar het ziekenhuis te komen. Met de verwijzing naar Jezus, die tegen zijn discipelen zei vlak voor zijn dood: ”Kunt gij geen uur met mij waken?”. Als in een hel op aarde herinnert Olivia zich haar leven met hem in hun Villa des Roses. Een leven dat erger dan de hel blijkt te zijn geweest. Met als de duivel haar man; Herr Gleicher. Een naam om iedere keer als lezer bij te blijven steken. Waarom heet die man zo? Staat hij voor de ‘onverschilligheid’ die mannen vaak tentoonspreiden of voor de seksdaad die ‘onmiddellijk’ wordt opgeëist? Hij is achttien jaar ouder dan Olivia en voelt zich ‘de baas’. Op blz. 168 lezen we dat zijn voornaam Jacobus is. Zij registreert herinneringen die dertig jaar geleden begonnen. Herinneringen van de strijd tussen de man en de vrouw vol schuldgevoelens en schaamte. Gekluisterd aan zijn bed komen woede en verdriet naar boven.

Van Paemel beschrijft een vrouw, die kan zwelgen in haar ongeluk en jammerklachten. Zij dikt het leed laag na laag aan bij de beschrijving van de psychologische machtsstrijd. Zij realiseert zich dat het leven voor meisjes wat anders in petto heeft dan voor jongens. Door het coma en de naderende dood zwijgt de gerespecteerde hoogleraar Herr Gleicher voor het eerst in haar leven. Zonder tegenspraak krijgt zij de kans haar gal te spugen over de emotionele en seksuele terreur. Hun leven vol kwade wil, alcoholisme en getreiter. Goedheid komt in deze roman niet voor. Belangrijk bij de afdaling van hun leven is ook de geboorte van hun doodgeboren dochtertje Margaretha. Waarmee het lot van Olivia als mislukte moeder wordt bezegeld.
Van Paemel beschrijft de droevige aanklacht van een modern huwelijksleven. Waarin vrouwen uitwegen zoeken in hun werk. De bevrijding van de vrouwen samen met de mannen blijkt mislukt. Tenslotte sterft haar ex-man als slachtoffer van het feminisme. Zijn emancipatie heeft hij beleefd in dronkenschap; zijn leven is zonder liefde en inzichten verloren gegaan. En als gevolg daarvan is de vrouw meegesleurd ook als slachtoffer in deze helletocht van onmenselijkheid.

Er is één vrouw in deze roman die het helse lot heeft ontlopen en dat is Olivia’s vriendin Lotte. Als zelfstandige vrouw leeft zij haar leven in grotere vrijheid. Lotte als dapperder spiegelbeeld, die vindt dat Olivia niet moet zeuren over haar zure leven, omdat ze zich alles zelf aandoet. Het zwijgende afscheid van haar stervende echtgenoot zal de vuurproef als weduwe zijn. Voortaan zal ze zelf de dienst uitmaken. En zij heeft veel vet om op te teren, veel Weduwenspek.

Uitgeverij         Querido, 2013
Pagina’s           285
ISBN                978 9021 446 752

Recensie door Thilde Kuit, 26 december 2013

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Powered by: Wordpress