Recensies

‘De mooiste kleur die niet bestaat’ van Maartje Laterveer

maartje latenter - de mooiste kleur die niet bestaatBerlijn werd na de Tweede Wereldoorlog opgedeeld in een westkant (bezet door Amerika, Engeland en Frankrijk) en een oostkant (bezet door communistisch Rusland). Aan de Russische kant werd de planeconomie ingevoerd, waardoor de Oost-Berlijnse bevolking al snel te maken kreeg met armoede en schaarste. Zo’n 3 miljoen mensen vluchtten daarom vanuit de oostkant richting het ‘vrije’ westen. De leider van de Russen, Ulbricht, zag zich genoodzaakt iets te doen aan deze leegloop, omdat anders de realisatie van het gestelde vijfjarenplan in gevaar zou komen door een gebrek aan mensen. De oplossing die hij hiervoor vond was het optrekken van de Berlijnse Muur; in één nacht in augustus 1961 werden families, vrienden en bekenden van elkaar gescheiden voor ruim 28 jaar (tot november 1989). Lang niet iedereen liet zich echter verhinderen door deze fysieke scheidingswand. Ook na het optrekken van de Muur bleven verschillende Oost-Berlijners vluchtpogingen ondernemen om naar de andere kant te komen. Dergelijke pogingen werden echter al snel letterlijk levensgevaarlijk, aangezien Ulbricht ook hiervoor de ‘benodigde’ maatregelen nam… (bron: maartjelaterveer.nl/berlijn/).

In De mooiste kleur die niet bestaat vlucht Julia in 1979 succesvol vanuit Oost-Berlijn naar de westkant; op zoek naar vrijheid. Het plan was dat Alexander, haar verloofde, haar zou volgen, maar hij besluit bij nader inzien toch achter te blijven in Oost-Berlijn. Julia ontmoet al snel een andere man, ze besluiten te trouwen en samen voeden ze een zoon op in Amsterdam. In 1990 keert Julia met tegenzin terug naar haar roots vanwege haar werk als journalist, om een artikel te schrijven over het nu ‘vrije’ Oost-Berlijn na de val van de Muur. Ze regelt een ontmoeting met haar oude geliefde Alexander en komt achter de pijnlijke waarheid van toen. Julia ontdekt bovendien wat ‘vrijheid’ daadwerkelijk inhoudt.

Het eerste hoofdstuk van deze roman speelt zich af in oktober 1967. Julia en haar oudere zus Güdrun proberen de vraag te beantwoorden welke kleur vrijheid zal hebben. Ze hadden namelijk besloten dat ook dingen die je niet kan vastpakken een kleur kunnen hebben; een kleur van één van Julia’s kleurpotloden.

‘Ik denk dat vrijheid de kleur van rozen heeft.’ (…)
‘Maar rozen kunnen allerlei kleuren hebben. Rood, geel, wit.’
‘Precies!’ (…) ‘Vrijheid kan alle kleuren hebben die je wilt. Jíj bepaalt de kleur     van vrijheid. Ieder bepaalt dat zelf, dat is vrijheid.’ (…)
‘En welke kleur heeft jouw vrijheid dan?’ (…)
‘Groen.’
‘Bladergroen?’
Ze schudde licht haar hoofd en glimlachte met een blik in haar ogen die Julia nog nooit had gezien.
‘Spreegroen’. (citaat pagina 10-11)

Maartje heeft een website opgericht waarop allerlei achtergrondinformatie te vinden is over Berlijn in de periode voor, tijdens en na de Muur (maartjelaterveer.nl/berlijn). Deze website biedt verheldering en verdieping op de context waarin ‘De mooiste kleur die niet bestaat’ zich afspeelt. Bovendien kan het geen kwaad het geheugen weer eens op te frissen betreffende deze heftige en bizarre periode in de geschiedenis.

Uitgeverij            Meulenhoff, 2012
Pagina’s                223
ISBN                      978 90 290 8860 2

Recensie door: Charlotte, 14 maart 2013

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Powered by: Wordpress